Turismo de Galicia decidiu cortar de raíz unha iniciativa que prometía amosar os escenarios clave do narcotráfico galego a cambio de diñeiro. A administración autonómica abriu un expediente sancionador contra os promotores da coñecida popularmente como «ruta do narcotraficante». O motivo principal é a vulneración flagrante da normativa sectorial vixente na comunidade. Non existe ningunha axencia de viaxes legalmente constituída detrás desta oferta, o que supón unha infracción directa da lei.
O negocio do mal: cando o delito se converte en reclamo turístico
Pasear polas rúas de Cambados, no corazón das Rías Baixas, calquera visitante espera atopar viño de primeira calidade e paisaxes de soño. Poucas veces se asocia esta idílica comarca cos tellados onde se agochaba o haxix. Con todo, a zona foi durante décadas o epicentro do gran contrabando na península. O personaxe central desta polémica é un histórico do tráfico de drogas, nado precisamente neste concello pontevedrés en 1946. A súa biografía está marcada por máis de dúas décadas de estancia en prisións, un currículo delitivo que agora alguén pretendía explotar economicamente.
Quen deseñou esta proposta recreaba os escenarios físicos da actividade criminal desta rede. A idea de pasear os turistas amosando os lugares de operacións dun antigo cabeceira do narcotráfico xerou un profundo rexeitamento institucional. A cifra de persoas que podían verse atraídas por semellante produto non é o que preocupa. A ofensa conceptual é o que moveu a actuar á Xunta. A ninguén se lle escapa que a conversión do crime organizado nunha atracción de fin de semana representa un desprezo absoluto ás vítimas.
Difícil é entender como se chegou a idear unha proposta destas características. Os organizadores promocionaron a iniciativa a través das redes sociais e a prensa tradicional, buscando atraer a curiosos. Pero esa mesma publicidade volveuse na súa contra. De tempo pasou desde que o litoral galego vivía con temor a chegada das grandes embarcacións cargadas de estupefacientes. Converter aquel inferno social nunha ruta guiada de entretemento fala por si só dun esforzo de mercadotecnia desafortunado. A Administración foi taxativa.
A maquinaria de inspección e o límite legal
Foi a propia inspección de Turismo da Xunta a que tomou a iniciativa tras analizar a documentación difundida polos organizadores. A análise técnica dos servizos autonómicos non admite dúbidas ao respecto. O paquete en cuestión inclúe todos os elementos característicos dun produto turístico convencional. E aí está a clave da ilegalidade. Se se organiza, se promociona e se comercializa unha actividade deste tipo, a normativa galega é diáfana: unicamente pode ser levada a cabo por unha axencia de viaxes debidamente habilitada. Non é unha suxestión, é unha obriga.
Ninguén pode dedicarse a vender visitas guiadas empaquetadas baixo o paraugas da informalidade. Non parece casualidade que os promotores desta ruta do narco non contasen coas licenzas pertinentes para operar. Turismo esixe garantías, seguros de responsabilidade civil e profesionais acreditados. Cando unha actividade se vende como un todo pechado, o control administrativo salta de inmediato. O informe oficial subliña de xeito contundente que estes promotores actuaban á marxe do marco legal. A lei non fai distincións polo contido da ruta, senón que examina a forma na que se vende.
O debate de fondo: límites da memoria e o lecer
Convén lembrar que o narcotráfico asolou comunidades enteiras ao longo da costa galega durante os anos oitenta e noventa. As históricas redes de contrabando recicláronse cara a substancias moito máis destrutivas, deixando un regueiro de adicións, mortes e violencia.
