Este xoves, ás catro da tarde, a comarca de As Pontes asistirá a un espectáculo que é, ao mesmo tempo, un punto e final. As catro torres de refrixeración da antiga central térmica caerán nunha voladura controlada que durará apenas 1,2 segundos. Suficiente para borrar do paisaje un icón que durante décadas definiu a identidade industrial da zona. Demasiado tempo na memoria colectiva para que desapareza nun abrir e pechar de ollos.
O derribo simultáneo das catro estruturas marca o hito máis visible do desmantemento da planta, un proceso que comezou hai dous anos. A operación, meticulosamente planificada, obrigou a despregar un amplo dispositivo de seguridade no perímetro da central. A ninguén se lle escapa que non é unha demolición calquera: son 150 metros de altura os que se desmoronarán ao unísono, nunha coreografía pirotécnica que converterá o formigón en po.
Un cambio de era para a comarca
A central térmica de As Pontes non foi só unha planta enerxética. Foi o motor económico de toda unha comarca, o sustento de miles de familias durante xeracións. A súa construción, nos anos setenta, transformou un municipio rural nun polo industrial de referencia en Galicia. Agora, coas torres no chan, péchase un capítulo que abarcou medio século de historia.
Convén lembrar que o carbón que alimentaba esas caldeiras chegaba a través dun ferrocarril que surcaba a provincia de Lugo. A mina a ceo aberto, unha das máis grandes de Europa, proporcionaba o combustible. Todo iso xa forma parte do pasado. A transición enerxética impuxo a súa lóxica, e o que antes era sinónimo de progreso hoxe percíbese como unha pegada que é necesario borrar.
Non é menor o dato de que o desmantelamento da planta xere emprego nunha comarca que busca alternativas. Os traballos de demolición, que se prolongarán durante meses, dan traballo a decenas de persoas. Pero a pregunta que flota no ambiente, a que ninguén termina de responder con claridade, é que virá despois.
A operación, ao detalle
A voladura controlada foi deseñada para que as catro torres caian cara ao interior do recinto, minimizando o impacto no entorno. Os expertos calcularon a carga explosiva necesaria con precisión milimétrica. As vibracións e a nube de po están controladas, aínda que nun radio de varios quilómetros notarase o tremor.
As autoridades estabeleceron un perímetro de seguridade que abarca as estradas próximas e obriga a desaloxar algunhas vivendas próximas durante o momento exacto da detonación. A Garda Civil e a Policía Local coordinan o dispositivo. Os veciños foron informados con antelación, e moitos planearon seguir o derribo dende os puntos elevados que rodean a central.
Alí está a clave: a xente quere velo. Quere despedirse desas torres que formaron parte do horizonte cotidiano durante décadas. As redes sociais encheronse de fotos e vídeos das últimas imaxes das torres en pé, como se se tratase dun duelo colectivo por unha paisaxe que desaparece.
O futuro dun solar estratéxico
Coas torres derrubadas, o seguinte paso será a limpeza e descontaminación do solo. A central ocupaba unha superficie enorme, e todo o terreo deberá ser acondicionado para novos usos. A propiedade, Endesa, anunciou a súa intención de impulsar proxectos renovables na zona, aínda que sen prazos concretos.
A comarca de As Pontes, mentres tanto, segue buscando o seu lugar nun mundo sen carbón. O polígono industrial, as iniciativas de formación e a aposta polo turismo vinculado á natureza e ao patrimonio minero son algunhas das vías que se exploran. Pero a incertitude pesa. A caída das torres non resolve o problema de fondo: como garantir o futuro dunha poboación que creceu ao amparo da térmica.
