As cucarachas cómense as ás e logo ámanse para sempre

Comer ás crea parellas fieis e duradeiras de cucarachas. / Crédito: Osaki, H e Kasuya, E. Etoloxía (2021) CC-BY-NC-ND 4.0.

As cucarachas que se comen as ás unhas a outras convértense en parellas exclusivas. Un estudo comprobou que despois de rexistrar este comportamento os individuos manteñense xuntos e expulsan a outros exemplares que se acheguen á súa área de convivencia.

Un ritual funcional no mundo dos insectos

A ollos nosos pode parecer un ritual macabro, pero para os insectos é profundamente funcional. Investigadores de universidades e institutos de Estados Unidos, Australia e Xapón demostraron nun estudio publicado na revista Royal Society Open Science que certas cucarachas arrincan e degustan as ás da súa parella despois do apareamento.

Ese xesto marca o inicio dunha parella exclusiva e agresiva fronte a intrusos, que queda unida para sempre.

Investigación sobre a especie Salganea taiwanensis

Un artigo publicado en Phys.org detalla a investigación que documenta este estraño vínculo, que ten lugar entre exemplares da especie Salganea taiwanensis. O traballo parte dunha observación inicial: tras o apareamento, os insectos realizan unha conduta de “mutilación alimentaria” recíproca sobre as ás do compañeiro.

Para verificar se ese acto tiña un papel na formación da parella, os científicos desenvolveron experimentos controlados en áreas de anidamento. Compararon dous grupos: parellas que xa se comeran as ás do outro e parellas que aínda non o fixeran.

Resultados sorprendentes e defensa do nido

Os resultados foron sorprendentes. Despois da inxesta, as parellas defenderon o seu nido con agresividade dirixida case exclusivamente a estraños: arremetidas e acosos coordinados que expulsaban a «intrusos» de ambos sexos.

Das 440 agresións rexistradas, menos do 0,5 % afectou por erro ao propio cónyuxe, e cando iso sucedía a conduta agresiva interrumpíase de forma inmediata. Pola contra, as parellas que non completaran a «cerimonia alimentaria» mostraron unha defensa moito máis laxa e rexistráronse máis incidentes de agresións entre a propia parella.

Exclusive aggression against intruders in cockroach mating pairs following mutual wing-eating. Haruka Osaki et al. Royal Society Open Science (2026). DOI:https://doi.org/10.1098/rsos.251992

O canibalismo parcial como adhesivo social

Os científicos interpretan que este “canibalismo parcial” funciona como un «adesivo social». Ao consumirse mutuamente unha estrutura corporal, os individuos adquiren sinais químicas ou físicas que potencian o recoñecemento e a exclusividade.

De xeito simultáneo, reforzase a cohesión do dúo fronte a outros competidores. O estilo de vida dentro da madeira en descomposición, onde estas cucarachas escavan e crían lentamente ás súas crías, podería facer especialmente vantaxosa a monogamia e a cooperación parental.

Segundo publica IFLScience, a combinación de canibalismo e fidelidade parece constituírse como unha estratexia tan sorprendente como coherente coa bioloxía da especie.

Os achados suxiren que a exclusividade nas relacións non é patrimonio exclusivo dos vertebrados. Para os investigadores, a “agresión selectiva” tras a mutua inxesta de ás é a primeira proba experimental dun comportamento social deste tipo nun invertebrado.