Xunta de Galicia fai contas a partir das estatísticas publicadas polo Instituto Nacional de Estatística (INE) e chega a unha conclusión dobre: o grupo de persoas nacidas en Galicia e empadroadas fóra diminúe en 2.006 individuos respecto do ano anterior, mentres que a poboación de orixe galega residente no exterior —incluíndo descendentes nacidos noutros países— sobe ata 563.303, un incremento do 2,75% ao 1 de xaneiro de 2026. A Xunta interpreta esa dobre dinámica como unha oportunidade para combater o reto demográfico.
Lectura oficial e matices técnicos
A contabilidade estatística distingue dous conceptos que moitas veces se confunden no discurso público: emigrantes nacidos en Galicia e a poboación «galega» en sentido amplo, que incorpora aos descendentes rexistrados en consulados e rexistros civís no exterior. Son as inscricións destes descendentes as que explican a suba global a pesar da baixada na primeira categoría.
Desde o Executivo autonómico apúntase que o aumento de inscricións entre persoas que «xa naceron no seu país de destino» é o principal motor da cifra total. Na práctica, isto reflicte procesos familiares de asentamento que comezaron hai xeneracións: migracións a América e Europa que hoxe se traducen en netos ou bisnetos que solicitan a condición de galegos. Non é a primeira vez que estatísticas deste corte poñen de manifesto esa dobre cara da diáspora.
Analistas demográficos consultados subliñan a necesidade de prudencia. Unha diminución de 2.006 en emigrantes nacidos en Galicia pode obedecer a causas moi distintas: falecementos en cohortes antigas de emigración, retornos que aínda non quedan rexistrados, ou meras correccións administrativas. En calquera caso, a cifra serve para lembrar que a emigración segue a ser un factor determinante na composición por idade e sexo de moitas comarcas galegas.
Memoria migratoria e realidade territorial
A historia da emigración galega atravesa a xeografía social da comunidade: barrios porteños con apelidos como González ou Pérez, asociacións en Madrid ou Londres, e barrios obreiros en Suíza e Alemaña. Esa memoria colectiva convive coa realidade contemporánea da despoboación rural e o envellecemento, especialmente en provincias como Ourense e Lugo, onde a saída de poboación xuvenil se combina cunha menor natalidade.
A estratexia Galicia Retorna, que a Xunta reivindica como pioneira, pretende aproveitar ese capital simbólico e familiar. Pero transformar rexistros en retorno efectivo é outra cousa: require non só sinais simbólicas —como actos institucionais con comunidades no exterior— senón políticas estruturadas que afronten vivenda, emprego e conciliación en municipios con capacidade de absorción. Pobos con casas baleiras poden soar ben nunha presentación, pero precisan de plans de viabilidade e servizos para manter novos residentes.
Nas Rías, portos e polígonos industriais de Vigo ou A Coruña a realidade é distinta: concentran emprego e manteñen poboación, mentres o interior sofre a diáspora interna cara ás cidades galegas e cara ao exterior. Por iso, calquera programa de retorno debe ter unha mirada diferenciada: non é igual atraer a un profesional do sector tecnolóxico desde Porto que a unha familia con raíces en Bos Aires disposta a poñer en marcha un proxecto rural en Lugo.
Repercusións e pasos a seguir
Converter a estatística de 563.303 persoas nunha vantaxe real esixe concreción orzamentaria. A Xunta fala de «oportunidade comercial e cultural», pero os instrumentos teñen que ser tangibles: programas de acompañamento para quen buscan voltar, recoñecementos de titulacións obtidas fóra, axudas para o emprendemento
