Luces para Nadela: cando un Concello vese obrigado a facer o trabalho do Estado

Hai conflitos de competencias que se resolven en despachos e outros que se resolven porque a vía pública o esixe. A rotonda de Nadela, en Lugo, pertence á segunda categoría: tralastonces de reclamacións administrativas sen resposta, o goberno municipal decidiu acender as luminarias da glorieta e dos seus accesos —infraestrutura de titularidade estatal— ante o risco que supuña circular de noite por un punto carente de iluminación operativa.

Un punto negro documentado polos propios técnicos municipais

A decisión non nace dunha queixa illada nin dunha fotografía rechamante en redes sociais. Dous informes, un elaborado pola Policía Local e outro polos servizos de Enxeñaría do propio Concello, advertiron do perigo que implicaba que a glorieta permanecese a escuras. Con ese respaldo técnico sobre a mesa, o equipo de goberno deu un paso inusual: activar a iluminación dunha vía que non é súa e trasladar despois ao Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable unha petición formal para que inspeccione con urxencia o sistema de iluminación.

O alcance real do problema é eloquente: das 30 farolas da rotonda, só 9 funcionan. O resto permanece estragado, o que converte o trazado nunha sucesión de zonas iluminadas e franxas de penumbra, precisamente o escenario que os expertos en seguridade viaria sinalan como máis perigoso para quen circula de noite, porque a vista adáptase á luz e atopa despois tramos negros sen avisos.

Unha letra pequena que o cambia todo: un convenio para poder arranxalo

Acender as farolas era a solución urxente, pero o Ayuntamiento sabe que non basta. Por iso a comunicación ao ministerio inclúe unha proposta de convenio de colaboración interadministrativa que permitiría ao Concello asumir a reparación das luminarias avariadas, así como o seu mantemento posterior e o subministro eléctrico. Na práctica, o goberno local ofrécese a facerse cargo dun activo estatal cuxa xestión, segundo o relato municipal, ninguén está atendendo.

O xesto ten unha lectura política evidente. Un Ayuntamiento que se ofrece a pagar e manter a iluminación dunha vía do Estado está a dicir, sen necesidade de grandes declaracións, que a seguridade de quen circula pola rotonda pesa máis nas súas prioridades que o pulso competencial. Canto tempo máis debe esperar unha glorieta de acceso á cidade para que a administración titular responda?

Meses de vía administrativa esgotada

Esta non é, segundo consta, unha queixa recente. O pleno municipal aprobou por unanimidade dúas mocións sobre esta infraestrutura, en novembro de 2025 e en xuño de 2026, documentación que foi remitida ao ministerio e ás autoridades competentes. O 20 de xullo, ademais, o Consistorio volveu trasladar ao departamento estatal os acordos plenarios nos que se reclamaban medidas sobre este acceso á cidade.

A unanimidade no pleno é un dato que merece subliñarse: cando todos os grupos municipais, coas súas diferenzas habituais, coinciden en reclamar unha actuación, é porque o problema desborda o debate político cotián. E aínda así, ante a falta de resposta do nivel de goberno titular, o executivo local optou por actuar pola súa conta, apoiándose nos seus informes técnicos.

O patrón das competencias compartidas

O caso de Nadela ilustra unha tensión que se repite en moitos municipios: as vías de titularidade estatal que atravesan ou bordean núcleos urbanos quedan atrapadas entre dúas administracións. Para o Ministerio, poden ser unha peza máis dunha rede estatal con prioridades repartidas por todo o territorio; para o Concello, son un acceso diario dos seus veciños, con nomes de barrio e horarios de entrada e saída do traballo. Cando as pezas administrativas non se moven, é o usuario da vía quen asume o risco.