Lugo: a rampla que devolveu a dignidade ao edificio sindical

Lugo — A Ronda da Muralla xa non é un muro infranqueable para quen se move en cadeira de rodas. O edificio sindical de Lugo, sede dos principais sindicatos e dalgúns servizos públicos, estreou hai apenas unhas semanas unha rampla que resolve un problema que se arrastraba desde había anos. Unha barreira arquitectónica que, en sucesivas convocatorias electorais, chegou a impedir que persoas con mobilidade reducida puidesen exercer o seu dereito ao voto.

Agora, a intervención en marcha dentro do plan de reforma do inmoble permitiu que o acceso sexa universal. A nova rampla substitúe un elevador que levaba anos avariado, un sistema que nunca rematou de funcionar correctamente e que xerou queixas reiteradas por parte dos colectivos de persoas con discapacidade.

Das urnas na rúa á rampla definitiva

Cómpre lembrar que a situación chegou a extremos insólitos. Durante as últimas eleccións xerais e autonómicas, a falta de accesibilidade obrigou os membros das mesas electorais a improvisar solucións sobre a marcha. Nalgunha ocasión, as urnas foron sacadas á rúa para que as persoas en cadeira de rodas puidesen depositar o seu voto. Unha imaxe que, máis alá da boa vontade dos intervenientes, evidenciaba unha vulneración flagrante de dereitos.

Os afectados denunciaron repetidamente que se lles estaba privando dun dereito fundamental. Non era unha queixa menor. A imposibilidade de acceder ao colexio electoral instalado na casa sindical supuña, na práctica, unha exclusión do proceso democrático. A resposta institucional, con todo, tardou en chegar. Demasiado tempo.

O problema non era novo. Xa en xuño de 2024, a Subdelegación do Goberno en Lugo anunciou que o edificio non sería utilizado como colexio electoral nas eleccións europeas daquel ano, precisamente polos problemas de accesibilidade. Unha decisión que, aínda que pragmática, non facía senón constatar a gravidade da situación.

Un edificio con goteras e promesas incumpridas

A casa sindical de Lugo non só arrastraba problemas de accesibilidade. O inmoble, situado en pleno centro da cidade, foi obxecto de queixas constantes polo seu estado de conservación. As goteras eran tan habituais que en outubro de 2024 os traballadores e usuarios do edificio tiveron que recorrer a un auténtico labirinto de cubos para recoller a auga que caía do teito. Unha imaxe que contrasta coa solemnidade da fachada da Ronda da Muralla.

Non é menor o dato de que o edificio alberga as sedes dos principais sindicatos da provincia. Unha institución que debería ser exemplo en materia de dereitos laborais e sociais non podía garantir nin sequera o acceso básico ás súas propias instalacións. O paradoxo non pasou desapercibido para os colectivos de persoas con discapacidade, que durante anos denunciaron a situación con escaso éxito.

A rampla que agora se instalou forma parte dun plan de reforma máis amplo do inmoble. As obras, que continúan en marcha, pretenden abordar outros problemas estruturais do edificio. Pero a intervención na entrada era a máis urxente. E a máis simbólica.

O dereito ao voto, a última fronteira

O certo é que o caso de Lugo non é un feito illado. En toda Galicia, e no conxunto do Estado, persisten barreiras arquitectónicas en edificios públicos que dificultan a vida das persoas con mobilidade reducida. Pero o feito de que un colexio electoral resultase inaccesible durante anos ten unha carga simbólica especial. O dereito ao voto é a base de calquera democracia. Negalo, aínda que sexa por omisión, é unha forma de exclusión.