Medio século despois, o baldaquino dos Ollos Grandes prepárase para recuperar o seu brillo

Hai imaxes que resumen o paso do tempo mellor que calquera documento. A talla da Virxe dos Ollos Grandes, unha das devocións máis arraigadas de Lugo, amececeu esta semana rodeada dunha estrutura de andamios metálicos. Non é un montaxe efímero nin unha instalación artística: é o primeiro paso visible dunha intervención que levaba décadas pendente.

A diocese lucense iniciou por fin o adecentamento do baldaquino que acolle a imaxe mariana, un espazo que non recibía un tratamento deste tipo dende fai aproximadamente 50 anos. A decisión chega despois de que se resolvese o problema que probablemente precipitaba cada aprazamento: as humidades que se filtraban polas paredes orientadas á Praza de Santa María foron erradicadas. Carecía de sentido limpar un espazo que a auga seguía castigando; primeiro a orixe do mal, despois a superficie.

Discreción e expectación en torno ao proxecto

Que se fará exactamente baixo eses andamios? De momento, a institución eclesiástica non quixo concretalo. Sábese que os traballos consistirán na limpeza e no adecentamento das pezas que presenten deterioración, pero a natureza precisa da intervención permanece en reserva. Dende o bispado remiten a unha comparecencia pública na que representantes relixiosos e técnicos explicarán o proxecto de restauración, os seus obxectivos, os criterios que guiarán a actuación e as principais labores previstas.

Esa discreción, que a propia institución asume como sinal de identidade ao longo dos seus case dous milenios de historia, contrasta co interese que desperta a capela. E é que falar dos Ollos Grandes é falar da identidade devocional da cidade: a Virxe é patoira de Lugo e dá nome á basílica que a acolle.

Un peche calculado tras a gran festa

O calendario da intervención non é casual. O lugar de culto e de visita pechouse unha vez concluída a festividade de Santa María, a cita máis importante do ano para o templo. Así, a devoción popular puido celebrarse sen andamios nin operarios, e as tarefas comezaron xusto despois.

O peche, sen embargo, ten consecuencias prácticas para os feligreses. A misa diaria das 9.00 horas, que se celebraba habitualmente na capela, oficiarse mentres duren os traballos na capela do Pilar, mantendo o horario de sempre. Un traslado menor en aparencia, pero relevante para quen estruturan a súa rutina arredor desa cita matinal.

O valor de intervir a tempo

As intervencións patrimoniais adoitan chegar, máis do desexable, cando a deterioración xa é evidente. Que aquí se haxa optado por resolver primeiro as filtracións e abordar despois a limpeza suxire unha estratexia de senso común: atacar as causas antes que os síntomas. O precedente das filtracións que afectaron tamén á propia catedral de Lugo, corrixidas dende a administración autonómica, ilustra o delicado que resulta o equilibrio entre un patrimonio monumental e a humidade persistente dunha cidade chuviosa.

Queda agora esperar a que a comparecencia anunciada arroxue luz sobre o alcance real do proxecto, o seu orzamento e os seus prazos. Mentres tanto, os andamios xa cumpren unha función: sinalar que, medio século máis tarde, un dos recunchos máis venerados da cidade entra nunha nova etapa de conservación.

Ao final, a lección que deixa esta operación é sinxela: o patrimonio non se sostén só con devoción. Require diagnóstico técnico, obras contra as causas da deterioración e, sobre todo, vontade de non deixar pasar outras cinco décadas. A Virxe dos Ollos Grandes permanece no seu lugar, como sempre; o que cambia é que, por fin, alguén se ocupa do marco que a rodea.

Con información de medios galegos