Ourense rexistra 48 suicidios fronte a un único homicidio no último ano

A provincia de Ourense pechou o pasado ano cunha cifra que invita á reflexión profunda: 48 persoas quitáronse a vida fronte a un só homicidio. Os datos, contidos na memoria anual do Instituto de Medicina Legal de Galicia (Imelga), debuxan unha paisaxe desoladora que sitúa a esta terra como a de maior taxa de suicidios de toda a comunidade autónoma.

Con 15,7 falecidos por cada 100.000 habitantes, Ourense encabeza unha estatística que ninguén desexa liderar. O director da subdirección provincial do Imelga asegura non recordar unha cifra tan elevada dende que asumiu o cargo en 2007. Demasiado tempo vendo medrar un fenómeno silencioso.

Unha carga de traballo que non cesa

O contraste resulta arrepiante. Mentres os médicos forenses investigaron 14 falecementos en accidentes de tráfico e un único homicidio —o crime machista rexistrado en O Bolo—, os 48 suicidios acapararon boa parte dos recursos do instituto. A saúde mental marca cada vez máis a actividade do Imelga, que contabilizou case 1.900 actuacións relacionadas con ingresos en residencias e medidas de apoio.

Non é menor o dato: as intervencións vinculadas á saúde mental xa representan un volume de traballo equiparable ao doutras áreas tradicionalmente máis visibles. A provincia, cunha poboación avellentada e dispersa, afronta un desafío que transcende o meramente estatístico.

O peso da soidade e do silencio

Convén recordar que Ourense arrastra dende hai anos unha demografía adversa. Concellos que perden habitantes, núcleos rurais onde a soidade se converte en compañeira cotiá, e unha rede de servizos sanitarios que, a pesar dos esforzos, non sempre chega a tempo. Aí está a clave de moitas destas mortes evitables.

Os forenses constatan na súa memoria anual que o perfil de quen falece por suicidio na provincia responde, en boa medida, a persoas maiores que viven soas. Mais tamén hai casos de mozos e adultos en idade laboral. Non hai un padrón único, o que dificulta aínda máis a prevención.

A cifra de 48 suicidios supera con creces a de calquera outro tipo de morte violenta na provincia. O certo é que, de sumarmos os falecidos en accidentes de tráfico e o homicidio, nin sequera se acada a metade dos que decidiron poñer fin á súa vida.

Un desafío de saúde pública que esixe respostas

O Imelga non só investiga estas mortes. Tamén realiza un traballo silencioso de recompilación de datos que permite trazar mapas de risco. Case 1.900 actuacións nun ano relacionadas coa saúde mental dan conta da presión que soporta o sistema. Ingresos en residencias, valoracións psiquiátricas, medidas de apoio xudicializadas… Todo suma.

Poucas veces se pon o foco na labor dos médicos forenses alén dos casos que saltan aos titulares. Pero o seu traballo cotiá ten moito que ver con esta realidade silenciosa. Eles son quen levantan acta da epidemia que non fai ruído.

A comparación co único homicidio rexistrado resulta inevitable. Mentres un crime violento ocupa portadas e mobiliza a sociedade, 48 mortes silenciosas apenas xeran debate público. A paradoja é cruel, mais real.

O que din os números

A taxa de 15,7 suicidios por cada 100.000 habitantes sitúa a Ourense moi por riba da media galega e estatal. Os expertos levan anos advertindo de que o avellentamento poboacional, a dispersión xeográfica e a falta de recursos especializados en saúde mental no medio rural son factores que agravan o problema.

A memoria do Imelga non ofrece solucións, mais si evidencia a magnitude do fenómeno. Case 1.900 actuacións vinculadas á saúde mental nunha provincia de pouco máis de 300.000 habitantes son un dato que debería acender todas as alarmas.