Despréndese un balcón da residencia San Clemente, o vello edificio do campus de Santiago

Un balcón da residencia de estudantes San Clemente, en pleno campus histórico da Universidade de Santiago, derrubouse este martes. Non houbo que lamentar danos persoais, mais o susto puido rematar moito peor: o inmoble, baleiro e fóra de uso desde hai anos, elévase nunha rúa transitada habitualmente por universitarios.

A madeira, no centro do colapso

Os primeiros informes apuntan á mala conservación da madeira como orixe do derrube. Tralo suceso acarouzoneuse a zona afectada para evitar que algunha persoa se achegase á ruína e sufrise un dano. Medida preventiva que, dalgún xeito, chegaba tarde: o edificio xa advertiu durante anos do seu estado.

Porque a San Clemente non é unha construción calquera. Forma parte do campus histórico da USC, un conxunto con valor patrimonial recoñecido en plena cidade compostelá. Que un elemento construtivo ceda de forma repentina nun inmoble destas características di pouco da atención que recibiu. Demasiado tempo mirando cara a outro lado.

Un edificio pechado e sen rehabilitación

Alén diso, a residencia deixou de utilizarse precisamente polo seu mal estado. Ninguén vive xa entre os seus muros, e iso explica que o derrube non acabase en traxedia dentro do inmoble. Mais a ninguén se lle escapa o outro lado da moeda: unha fachada que se desprende non distingue entre quen durme dentro e quen pasa por baixo.

A rehabilitación, segundo avanzaba a información orixinal, non se levou a cabo por falta de financiación. Aí está a clave de todo. Un edificio histórico do campus universitario leva anos esperando un proxecto que nunca chega, e a lei do funil acaba pasando factura: primeiro en forma de degradación progresiva, agora en forma de balcón derrubado.

A alerta patrimonial do campus histórico

Conveñen lembrar que o campus de Santiago acumula varios inmobles de idade avanzada que combinan uso intensivo con necesidades de mantemento constantes. A San Clemente, ao estar baleira, funcionaba ata agora como unha espiña dorsal silenciosa do problema: fóra da vista da vida universitaria cotiá, o seu deterioro avanzaba sen testemuñas. O derrube deste martes devolveuna ao centro do debate, aínda que sexa pola peor das vías.

Non é menor o dato de que a zona se acarouzase de inmediato. Significa que o risco non se considera pechado, que o resto da estrutura se vixía como potencialmente inestable. E significa tamén que as Administracións con competencia sobre o edificio, a universidade e as institucións con responsabilidade patrimonial, deberán responder antes de que o próximo aviso veña acompañado de sorte.

A pregunta que segue no aire

Queda por saber se este suceso acelera por fin a rehabilitación ou se o balcón se reparará e o edificio volverá ao seu letargo. A experiencia, en Santiago e noutros tantos recunchos de Galicia con patrimonio en espera, convida ao escepticismo. A falta de financiación esconde moitas veces unha falta de prioridade.

A sorte de que non houbera que lamentar feridas non debería converterse no argumento co que se pecha esta nova, senón no recordatorio do que puido ocorrer. Un edificio histórico do campus compostelán leva anos pedindo axuda a berros, e este martes por fin berrou o bastante forte como para que se lle escoite. Cantos avisos máis fan falta antes de que a San Clemente recupere a vida que un día tivo?