Mentres as cámaras se centran nas impactantes secuelas do temporal en Valdeorras e Viana do Bolo —vías asolagadas, coches arrasados e fogares soterrados baixo o barro—, emerxe unha realidade incómoda que transcende a crónica do desastre. A comarca volveu demostrar unha fraxilidade estrutural que non pode atribuírse unicamente á furia da natureza. A escena do «día despois» é un clásico nestas datas, pero o libreto da prevención parece extraviarse de novo nos caixóns da administración. O que ocorre no leste ourensán **non é unha fatalidade, senón a consecuencia previsible** dunha planificación territorial que sempre vai por detrás dos acontecementos.
Un val que funciona como esponxa
A orografía de Valdeorras e Viana do Bolo convérteas nun auténtico funil das precipitacións. Rodeada de montañas e atravesada polos vales do Sil, o Xares e o Bibei, a rede hidrográfica absorbe o impacto das choivas torrenciais cunha capacidade limitada. A isto súmase unha dura herdanza mineira —sobre todo ligada á lousa— que deixou o chan desprotexido en amplas zonas, e unha rede de estradas provinciais que adoece de deficiencias crónicas nos sistemas de drenaxe. Cando o ceo se abre, a escorrentía superficial arrastra sen miramentos terra, pedras e, no peor dos casos, vehículos. As conexións entre as pequenas aldeas vólvense un auténtico calvario, illando a unha poboación xa de por si envellecida e espallada polo territorio.
Auga potable: o primeiro servizo en caer, o último en recuperarse
Se hai un indicador que retrata con crudeza a vulnerabilidade do rural galego tras un temporal, ese é o estado do subministro de auga. As tubaxes, moitas delas anticuadas, non soportan a avalancha de lama e sedimentos. Os depósitos municipais contamínanse e os sistemas de potabilización colapsan. O resultado é que decenas de veciños quedaron sen auga corrente nos seus fogares xusto cando máis falta fai para a limpeza. Mentres nas cidades unha avaría deste tipo resólvese en cuestión de horas, nas aldeas de Ourense depender de cubas de subministro convértese nunha realidade que pode prolongarse durante días. Non é só unha molestia loxística; é un lastre directo para a hixiene, a actividade gandeira e a dignidade de quen elixe vivir nestas terras.
A variable climática que todo o cambia
Negar a influencia do cambio climático na intensidade e frecuencia destes episodios sería un erro de manual. A antiga «gota fría» mutou en DANAs violentas que son capaces de descargar en poucas horas a auga dun mes enteiro. O interior de Galicia, tradicionalmente asociado a un clima máis suave e estable, converteuse na primeira liña de impacto deste novo patrón meteorolóxico. Sen unha aposta decidida pola adaptación das infraestruturas —limpeza de leitos, renovación dos colectores de pluviais e reforzo de taludes nas vías secundarias—, calquera partida orzamentaria destinada a emerxencias non será máis que un parche. A pregunta que flota no ambiente é se as administracións locais e provinciais están á altura deste desafío ou se seguiremos agardando a que a auga entre nas casas para actuar.
A incerteza dunha recuperación en vilo
Se a devastación material é dura, a angustia de non poder planificar a recuperación é aínda máis. As previsións meteorolóxicas non descartan a chegada de novas tormentas nas próximas horas, o que sume aos damnificados nunha cruel incerteza. Non se pode comezar a limpar a fondo unha vivenda se existe o risco real de que o río volva desbordarse ao anoitecer. Esta situación xera un desgaste psicolóxico inmenso nunha poboación que xa de por si afronta cada temporal coa estoicidade de quen sabe que non ten máis remedio. Os servizos de emerxencia
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.