Trece horas de obra por 50 euros: un empresario de Lugo séntase no banco por explotar a dous migrantes

Un empresario lucense da construción, de 52 anos, enfróntase a sete anos de prisión por explotar presuntamente a dous traballadores migrantes en situación irregular, aos que facía traballar trece horas diarias a cambio de 50 euros ao día pagados en man. O caso, que xa celebrou audiencia preliminar nos xulgados de Lugo, inclúe ademais unha petición de indemnización de 91.260 euros tras o accidente laboral dun dos empregados.

Xornadas interminables, sen contrato e sen alta

As condicións que describe a acusación non deixan marxe á ambigüidade. Os dous traballadores debían estar preparados ás sete e media da mañá, e a xornada estendíase ininterrompidamente ata pasadas as oito e media da noite, cunha única pausa breve para comer. O propio empresario era quen os recollía e os trasladaba ata a obra, un detalle que reforza o control case total sobre o seu día a día.

Non había contratos. Tampouco cotizacións á Seguridade Social, nin horas extra remuneradas, nin vacacións, nin o descanso semanal mínimo que marca a lei. E os pagos, sempre en man, limitábanse a eses 50 euros diarios independentemente do desgaste. A cifra fala por si só.

Dous anos e catro meses de silencio

Un dos afectados, de nacionalidade venezolana, soportou estas condicións durante dous anos completos. O outro, colombiano, catro meses. A Fiscalía sostén que o procesado aproveitouse das precarias condicións económicas de ambos e da súa situación de necesidade, impoñéndolles condicións que non respectaban os seus dereitos como traballadores. Precisamente a irregularidade administrativa era a arma: sen papeis, denunciar significaba arriscarse a perder o pouco que tiñan.

Convén recordar que este tipo de situacións non son excepcionais no sector da construción, onde a opacidade das obras pequenas e a intermediación verbal dificultan o control. Pero que sexa frecuente non o fai menos grave. Demasiado tempo mirando cara a outro lado.

O accidente que destapou todo

Un dos traballadores sufriu un corte nun brazo mentres manipulaba unha radial, a ferramenta de corte habitual en calquera obra. Ese accidente, sufrido sen cobertura de ningún tipo ao non estar dado de alta, está detrás da indemnización de 91.260 euros que reclama a acusación. Sen seguro, sen contrato e sen alta, un golpe de serra pode converterse nun problema médico, laboral e económico de enormes proporcións para quen o sofre.

A ninguén se lle escapa que a vítima dun accidente laboral en situación irregular ten todos os números en contra: non pode acreditar relación laboral, non ten cobertura sanitaria específica de traballo e depende da boa vontade de quen o explota. Daí a importancia de que estes casos cheguen a xuízo.

O que está en xogo

O caso viuse este martes nos xulgados de Lugo en fase de audiencia preliminar, un paso previo que determina se finalmente haberá xuízo oral. Sete anos de prisión é unha petición seria, e o importe indemnizatorio, tamén.

Queda a pregunta de fondo: cantos casos como este non chegan nunca a un xulgado. Cada traballador sen papeis que cala por medo é unha explotación invisíbel, e a xurisprudencia que saia de procesos como o lucense pode servir de aviso. Que a fiscalía persequa estes feitos con contundencia é necesario; que deixen de producirse sería, sobre todo, cuestión de políticas de inspección e de regularización. Mentres tanto, o silencio das obras seguirá sendo cúmplice.