Un «supercérebro» con ADN galego para o naval do futuro

Visualización en varias pantallas do SSI nunha das fragatas de Navantia. / Navantia

Nas entrañas dos buques de guerra habitan quilómetros e quilómetros de cables conectados de forma independente a máis dunha decena de sistemas. Funcionan como se tratásense de arterias e veas que fan latir cada un destes corazóns, en aparellos circulatorios distintos, pero todos reciben electricidade e bombean información dentro dunha mesma caixa torácica.

Cada unha das conexións permite dar cobertura a un servizo; como a luz, o Wi‑Fi ou as comunicacións. Controlar cámaras, abrir portas, activar a megafonía… É un entramado de cobre e fibra que medrou a base de capas durante décadas, unha por cada nova necesidade ou desenvolvemento tecnolóxico que se incorporaba ao barco.

O problema, como é obvio, é que canto máis sistemas e máis cables se engaden a cada embarcación, máis pesa esta e maior é o seu custo, tanto polo material que se emprega como pola súa instalación.

Colaboración entre Navantia e a Universidade de Vigo

Con este reto operativo por diante —un desafío de talla mundial—, Navantia púxose en contacto coa Universidade de Vigo hai 10 anos para tecer unha colaboración que fixese posible, a priori, concebir un deseño máis lixeiro. Así naceu o proxecto «sen cables», da man do estaleiro público e do Grupo de Antenas, Radar e Comunicacións Ópticas (COM) da institución académica olívica.

E non pasou moito tempo ata que os seus equipos de enxeñeiros se decataron de que ese nome quedaría curto.

Recreación do modelo final dun dos nodos do SSI. / UVigo

O Sistema de Servizos Integrados (SSI)

Froito dun traballo intenso lograron dar a luz a un sistema único que integra a todos os demais, permitindo á industria desfacerse do exceso de cableado que ata agora se usaba para alimentar o resto de sistemas.

Pero o disruptor non é só isto, senón que ademais incluíronse novas capacidades descoñecidas no ámbito da defensa marítima, un campo no que adoita imperar a mesma regra de ouro que prevalece en calquera contorno crítico: non tocar aquilo que xa funciona, agás que o cambio pasase previamente por un esixente proceso de madurez e validación.

E isto é algo que superou con creces o Sistema de Servizos Integrados (SSI), como así bautizouse finalmente a invención de Navantia e a UVigo —patentada con un 80% e un 20% da propiedade intelectual respectivamente—.

Unha infraestrutura composta por centos de nodos, máis ou menos en función da dimensión de cada barco, e que opera como o seu sistema nervioso, apoiándose na iluminación para ser omnipresente e saber que sucede en cada punto do seu interior.

Instalación e acendido do nodo nun camarote simulado. / Alba Villar

Tecnoloxía avanzada e aplicacións prácticas

Calquera aspecto da vida a bordo pódese monitorizar en tempo real ao integrar tecnoloxías de recoñecemento facial, intelixencia artificial e edge computing, un modelo que permite que os datos sexan procesados preto da fonte que os xera en lugar de nunha base de datos centralizada ou na nube, recortando a latencia e aforrando ancho de banda.

Deste xeito é posible coñecer en cada momento a ubicación de todos os membros da tripulación, por exemplo, ou verificar que poden acceder a un espazo en concreto, como os seus camarotes ou a ponte de mando.

Pero tamén detectar intrusos que abordasen a nave e dar a voz de alarma, avisando por megafonía ao persoal ou sinalizando a través das luces LED onde se atopan e que ruta debe seguir a tripulación para esquivalos ou neutralizalos.

Estas só son algunhas das múltiples posibilidades q