Inflamación silenciosa: como identificala e que alimentos a favorecen

A actualidade informativa vese marcada pola inflamación silenciosa: como identificala, un acontecemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual. As ramificacións destes eventos esténdense máis aló do inmediatamente visible.

Os detalles que foron saíndo á luz revelan unha situación complexa que require un análise detallado. A inflamación é un mecanismo de defensa do noso organismo; por exemplo, cando temos unha ferida ou unha infección, o noso corpo reacciona para reparar os tecidos e activar o sistema inmunitario. Polo tanto, é un proceso de defensa natural e necesario. O problema aparece cando esa «alarma» está sempre encendida e o noso corpo mantén unha resposta inflamatoria constante e silenciosa (a primeira vista non o notamos), sen causa aparente. A isto chamámoslle inflamación crónica de baixo grao, un estado que pode acompañarnos durante anos e que, pouco a pouco, vai minando a saúde. Non se trata dun dor aguda, nin de febre, nin dunha reacción exagerada na pel. A inflamación de baixo grao é máis sutil, podendo mostrar niveis lixeiramente elevados de moléculas proinflamatorias no sangue (como a proteína C reactiva ou citocinas). Pero o caso é que non avisa; con todo, acelera o dano celular, favorecendo o envellecemento e aumentando o risco de enfermidades como diabetes tipo 2, problemas cardiovasculares, síndrome metabólico e mesmo deterioración cognitiva. Para detectala non existen síntomas “de manual”, pero si algunhas sinais que, se as xuntamos, poden darnos unha pista, por exemplo: – Cansazo crónico, aínda que durmamos o suficiente. – Acumulación de graxa no perímetro abdominal, que funciona como tecido proinflamatorio. – Máis dificultades dixestivas ou molestias intestinais frecuentes. – Infeccións repetidas ou defensas baixas. – Dificultade para perder peso, mesmo cando coidamos da alimentación. – Reaccións na pel como eczema, brotes de acne en adultos ou enrorecementos. Para confirmalo non é suficiente coas sensacións, senón que hai que ter en conta marcadores específicos de inflamación como a proteína C reactiva ultrasensible (PCR-us), a ferritina ou a velocidade de sedimentación globular, xunto con outros parámetros metabólicos como a glicosa, os lípidos ou o ácido úrico, que interpretados no seu conxunto (e sempre por un profesional da saúde) poden indicarnos a presenza dunha inflamación crónica de baixo grao. Neste escenario inflamatorio, a alimentación ten moito que dicir: pode ser aliada… ou inimiga, e estes son algúns dos hábitos máis relacionados con que o noso organismo manteña acesa a «alarma»: – Consumo de ultraprocesados: bollería, snacks, carnes e alimentos procesados. Aditivos, azucres e graxas trans que alteran a microbiota. – Exceso de azucres engadidos: favorecen picos de glicosa e resistencia á insulina. – Graxas de mala calidade: frituras e aceites refinados. – Alcol: vai danando a mucosa intestinal e favorece a presenza de toxinas que estimulan a inflamación. – Dieta pobre en fibra: unha microbiota pouco diversa libera máis substancias proinflamatorias. Pero non todo son alimentos inflamatorios; tamén existen alimentos que se poden converter na mellor ferramenta para previr este estado: – Frutas e verduras: cada unha aporta distintos tipos de antioxidantes e polifenois que protexen as nosas células. – Peixes azuis pequenos (sardiñas, bocartes, cabala): ricos en omega-3, cunha potente acción antiinflamatoria. – Aceite de oliva virxe extra: con compostos fenólicos que actúan como antiinflamatorios naturais. – Legumes e froitos secos: fonte de fibra e graxas cardiosaudables. – Especias como cúrcuma, xenxibre ou canela: pequenas doses, grandes efectos. – Fermentados: como iogur, kéfir, chucrut, que axudan a manter o equilibrio da microbiota intestinal. Ademais, a inflamación de baixo grao non depende só do que comemos.