Xubilación activa en Galicia: retos e oportunidades

Un xiro cultural na percepción do final da vida laboral

A idea tradicional da xubilación como unha etapa de descanso absoluto está perdendo forza en Galicia. Lonxe de reducirse a un mero cambio de estatus, a prolongación voluntaria da actividade laboral representa un fenómeno social con implicacións amplas: económicas, familiares e de saúde pública. Ese novo panorama obriga a repensar como a sociedade organiza o traballo, a protección social e a convivencia interxeracional.

Presións demográficas e económicas que empurran á continuidade

O envellecemento poboacional e a menor proporción de persoas en idade produtiva plantexan tensións crecientes sobre as contas públicas e as estruturas empresariais. Ante a incerteza sobre a sustentabilidade dos sistemas de pensións e a necesidade de manter servizos básicos en contornos rurais, non é de estrañar que un segmento importante da poboación maior contemple seguir activa. Pero máis alá da mera necesidade económica, a continuidade laboral tamén pode responder a desexos persoais: manter a autonomía, o ritmo cotián e o vínculo coa comunidade.

¿Valor social ou lastre para as novas xeracións?

O debate público adoita polarizarse entre dúas lecturas: a de quen ve na xubilación prolongada unha oportunidade para aproveitar a experiencia acumulada e a de quen teme que a permanencia de traballadores maiores limite o acceso da xente nova ao emprego. ¿É posible conciliar ambas perspectivas? A resposta pasa por transformar modelos de emprego e por deseñar soldos e contratos que favorezan a complementariedade interxeracional máis ca a competencia directa.

Empresas e modelos laborais: adaptación ou estancamento

Moitas organizacións aínda manteñen prácticas ríxidas que non se axustan ás necesidades dun cadro de persoal heteroxéneo en idades. Para que a continuidade laboral sexa beneficiosa, fan falta opcións como xornadas parciais adaptadas, asesorías para reconversión profesional e roles de mentoría que exploten a experiencia sen impedir a entrada de talento novo. Ademais, a dixitalización obriga a ofrecer formación específica a quen desexe manterse en activo, para evitar que a fenda tecnolóxica se converta en exclusión.

Saúde, benestar e calidade de vida

A saúde funcional e a calidade de vida son elementos clave que condicionan a vontade e a capacidade de seguir traballando. Manterse activo pode ter efectos positivos sobre a saúde mental e a socialización; sen embargo, é imprescindible que a prolongación da vida laboral non se impoña como obriga por razóns meramente económicas. A política pública debe garantir proteccións para quen decida retirarse e estímulos para quen opte por seguir, evitando penalizacións indirectas que empuxen á permanencia forzada.

Leccións doutras xurisdicións

En varios países europeos puxéronse en marcha medidas para facilitar a combinación de pensión e emprego, así como para promover empregos axeitados para persoas con máis experiencia. Programas de mentoría, incentivos fiscais para contratacións parciais e plans de formación continua son exemplos que amosaron resultados positivos. A transferencia desas prácticas ao contexto galego esixe adaptación: non abonda con importar iniciativas, hai que deseñalas en clave local, tendo en conta a dispersión poboacional e os sectores económicos predominantes.

Obstáculos culturais: combater o idadismo

Un dos principais freos é o prexuízo sobre a capacidade das persoas maiores. A persistencia de estereotipos pode traducirse en discriminación á hora de contratar ou na infravaloración da experiencia. Superar ese sesgo cultural require campañas de sensibilización, así como exemplos visibles de integración laboral interxeracional que demost…

Información adiantada en exclusiva por La Voz de Galicia.