A falta de auga aperta na Mariña: Xove xa impón restricións e outros concellos conteñen a respiración

O verán apenas acaba de comezar e o pantasma da seca xa percorre A Mariña. Xove foi o primeiro en dar o paso, decretando limitacións no uso da auga da rede municipal. Pero a sombra das restricións esténdese. Dous concellos do interior estiveron a un paso de aplicar medidas similares durante a última fin de semana, aínda que finalmente lograron esquivar a decisión. Ribadeo, pola súa banda, mantén a garda alta.

A situación é un reflexo do que ocorre en boa parte da costa lucense cando a calor aperta e as nubes se esquecen de pasar. As chuvias dos últimos días, máis testemuñais que efectivas, non lograron aliviar a tensión sobre os depósitos municipais. O problema non é novo, pero cada ano repítese cunha crudeza que obriga aos gobernos locais a mirar ao ceo con preocupación.

Xove, o primeiro concello en actuar

Foi a pasada fin de semana cando o Concello de Xove decidiu activar o protocolo de restricións. A medida, que limita o uso da auga da rede para usos non esenciais, adoptouse tras avaliar unha situación que, a ninguén se lle escapa, se foi deteriorando coas altas temperaturas. Non é unha decisión que se tome à léixa-léixa, pero a necesidade aperta. O consumo dispárase nestas datas, e as reservas non acompañan.

O exemplo de Xove serviu, cando menos, para que outros concellos tomen conciencia. No interior, dous municipios recoñecen ter estado moi preto de seguir os seus pasos. De feito, un deles estivo a piques de anunciar restricións xusto antes da fin de semana. Finalmente, a decisión quedou en suspenso, pero a advertencia está sobre a mesa: se non chove de forma xenerosa nos próximos días, a medida podería ser inevitable.

Un consumo disparado e tubaxes vellas

O problema non é só a falta de chuvia. Hai un factor estrutural que agrava a situación. As redes de abastecemento de moitos municipios de A Mariña arrastran anos de falta de investimento. As fugas son constantes, e iso significa que boa parte da auga que se capta pérdese antes de chegar aos fogares. Unha fonte municipal, consultada sobre o asunto, admite que o consumo en verán está sempre vixiado, precisamente polos problemas continuos coa traída.

A combinación é explosiva: máis demanda, menos oferta e unha infraestrutura que non dá abasto. A solución a longo prazo pasa por modernizar as tubaxes, pero mentres iso chega, os concellos vense obrigados a xestionar a escaseza con remendos. Demasiado tempo esperando un investimento que non termina de chegar.

As treboadas prometidas, unha esperanza fráxil

Para este domingo, as previsións meteorolóxicas apuntan á posibilidade de que se rexistren algunhas treboadas. Serían, en teoría, un alivio. Pero cómpre recordar que as treboadas de verán adoitan ser traidoras: descargan moita auga en pouco tempo, pero de forma moi localizada. Non é raro que un concello reciba unha boa chubasca mentres o veciño segue seco. Ademais, a auga que cae de golpe non sempre se infiltra ben nos acuíferos; boa parte pérdese por escorrentadura.

Aínda así, calquera precipitación é benvida. O problema é que o calendario non xoga a favor. O verán acaba de comezar, e o peor da calor está por chegar. Nestas datas, o consumo dispárase: piscinas, rega de hortas e xardíns, enchido de depósitos particulares… Todo suma. Se as chuvias non acompañan de forma continuada, as restricións poderían estenderse a máis concellos da comarca.

Ribadeo, sempre vixiante, é outro dos municipios que non perde de vista a situación. O seu sistema de abastecemento, aínda que máis robusto cós dalgúns veciños do interior, tamén sofre nos meses de maior demanda. A palabra «restrición» está na boca de todos os técnicos municipais da costa lucense, aínda que ninguén queira pronunciala en voz alta.