Na costa galega, a campaña de verán volve asomarse con ilusión e cos mesmos problemas de sempre: chiringuitos que queren abrir e non atopan traballadores porque non hai aloxamento para persoal temporal e porque os contratos son, por definición, de tempada. Empresarios de A Mariña, Porto do Son e Noia relatan un escenario no que, máis que atraer man de obra, se trata de recrutar veciños e coñecidos para cubrir as quendas.
O día a día detrás da porta do chiringuito
Diego López, propietario do chiringuito Playa Os Castros, téneo claro tras catorce veráns ao pé do Cantábrico: a clientela familiar e a carta de polbo, churrasco e sardinas permítenlle controlar a cociña, pero non o libran da dificultade para completar o resto da plantilla. O seu establecemento, xunto á praia de As Catedrais, abrirá previsiblemente na Semana Santa se o tempo acompaña, pero López recoñece que a estabilidade laboral non existe no litoral: «Para empezar, porque só podes garantir traballo uns meses ao ano. Así que, cando atopan algo máis estable, aínda que no verán cobraran máis, van a por iso».
A consecuencia é tangible: moitos negocios dependen de persoal local. «O persoal ten que ser do contorno porque aquí non tes maneira de ofrecerlles aloxamento», sinala López. Esa limitación pesa especialmente nos lugares que pasaron de descoñecidos a destino popular en poucos anos; o boca a boca trouxo turistas, pero non solucións habitacionais para traballadores de tempada.
En Porto do Son, Manuel Tomé, responsable do chiringuito As Furnas, confirma a tónica. Arrancarán a Semana Santa con uns seis empregados, «a maioría xa coñecidos doutros anos», e Tomé actúa como un traballador máis. «Cando abramos esta semana teremos que tirar entre a miña muller e eu, porque non conseguimos a ninguén. O peor será en tempada alta», advirte, sinalando que a cociña é o posto máis difícil de cubrir.
Un problema con raíces demográficas e de mercado
A dificultade para contratar non é un imprevisto pasajeiro; ten raíces en cambios estruturais. Galicia sofre desde hai décadas o despoboamento rural e a saída de mozos ás cidades. A esa realidade súmase a presión sobre o mercado da vivenda en zonas turísticas: aloxamentos que pasan a aluguer vacacional reducen a oferta dispoñible para traballadores temporais e encarecen os prezos xusto onde se necesitan máis mans.
Cómpre lembrar que a estacionalidade do sector condiciona todo o taboleiro: os contratos de poucos meses non atraen quen busca estabilidade e, nalgúns casos, os estudantes que antes nutrían as plantillas xa non solicitan emprego verán. Ademais, desde o Clúster Turismo de Galicia apuntan a un mal estendido que transcende a hostalería: a construción, as panaderías e outros oficios tamén notan a carencia de persoal e un fenómeno de absentismo que dificulta a planificación.
A Xunta introduciu este ano cambios normativos que permiten a algúns locais costeiros abrir de forma ininterrompida desde a Semana Santa ata o 31 de outubro se cumpren requisitos administrativos e de calidade. Para o sector, esa maior regulación e control pode ser beneficiosa en termos de imaxe e servizo, pero non resolve por si soa o déficit de vivenda temporal nin a precariedade contractual que desmotiva a moitos traballadores.
Decisións disparadas polo calendario e o clima
Non todos os empresarios adoptan a mesma estratexia. José Luis Falcón, que rexenta dous chiringuitos chamados A Boa Vida, optou por agardar: en Outes non abrirá ata a Noite de San Xoán porque a zona necesita bo tempo e bañistas para que a operación sexa rendible; o de A Illa podería ter empezado na Semana Santa pero depende dunha concesión municipal q
