¿Até onde pode chegar a imaxinación para burlar a lei? Un caso xulgado en Baiona demóstrao con crudeza: un matrimonio aceptou unha condena por conformidade por un delito urbanístico cometido en Belesar en 2022, tras levantar en solo rústico unha construción que simulaba ser un pombal mais que, en realidade, era unha vivenda anexa perfectamente equipada.
O disfraz de granxa non convenceu a ninguén
Os inspectores que acudiron á finca atoparon galinhas e palla nas obras, elementos dispostos aparentemente para acreditar que se trataba dunha explotación gandeira. Non obstante, o edificio contaba con clarabóias, cheminea e calefacción: comodidades propias dun adosado residencial, non dun curro. A estrataxema, lonxe de disimular a infracción, acabou converténdose no detalle máis rechamante do caso.
A parcela en cuestión era unha finca rústica e agraria onde, desde había unha década, xa existía un chalé, unha piscina, unha cancha de tenis, fontes ornamentais e xardíns con paseos empedrados. Sobre ese conxunto, a parella engadiu o anexo ilegal, cuxas obras invadiron un labradío sometido a varias figuras de protección: gandeira, de augas e de infraestruturas, ademais de verse afectado por canles da rede fluvial e por unha estrada provincial.
Demoler para atenuar
O desenlace chegou en 2025, cando os propietarios decidiron demoler a construción. Esa decisión resultou decisiva no proceso xudicial: a Fiscalía recoñeceulles unha atenuante moi cualificada de reparación do dano, o que moderou a resposta penal. O caso ilustra un mecanismo habitual na xustiza española: a restauración do terreo ao seu estado orixinal pode aliviar substancialmente as consecuencias dunha condena, aínda que non a elimine.
A presión sobre o solo rústico galego
Máis alá da anécdota do pombal de utilería, o asunto reflicte un problema estrutural: a proliferación de construcións en solo non urbanizábel e a dificultade da administración para detectalas a tempo. As figuras de protección que pesaban sobre o terreo —gandeira, de augas, de infraestruturas— non son meros selos burocráticos: protexen a actividade agraria, os cauces públicos e a seguridade viaria de toda a comunidade.
A xustiza urbanística galega acumula casos similares cada ano, con sentenzas que adoitan combinar a pena coa obriga de restauración. A lección de Baiona é dobre: o camuflaxe non exime de responsabilidade e a reparación voluntaria, aínda que tardía, é a mellor vía para reducir o castigo. Ao final, o único camiño legal para construír en solo protexido segue sendo o de sempre: licenza, planificación e respecto polo que o territorio esixe.
