A maleza medra sen control na vía que ardeu en Ourense

Vinte e catro horas despois de que un tren desatase un incendio en catro concellos da provincia, a madeixa institucional segue enleada. Ninguén se fai cargo. Ou peor aínda: todos se sinalan. O ocorrido entre Ourense, Punxín, Amoeiro e Maside deixou ao descuberto unha realidade incómoda: o plan antiincendios de Adif, ese que debería garantir que a vexetación non se acumule xunto aos raís, non se cumpre. E as consecuencias poden ser devastadoras.

A imaxe das lapas avanzando xunto á vía deu a volta á provincia. Pero o que máis preocupa agora non é só o lume, senón o que veu despois: a falta de respostas. Porque se algo quedou claro é que o protocolo de prevención, polo menos neste treito, brillou pola súa ausencia.

Un tren sen dono aparente

O convoi que provocou o incendio circulaba de noite. Era un tren de mercadorías, diso non hai dúbida. Pero a partir de aí comezan as contradicións. Renfe asegura que non era seu, que pertencía a unha operadora privada das que utilizan a rede ferroviaria galega. Adif, pola súa banda, di descoñecer incluso que compañía o operaba. Unha afirmación sorprendente, porque todos os trens que circulan están controlados polos centros de regulación de Adif. Todos. Non parece casualidade que en plena onda de incendios ninguén queira asumir a responsabilidade.

As causas do lume, segundo Adif, serían alleas á infraestrutura. Unha declaración que, á vista das imaxes da maleza medrando ao pé da vía, resulta cando menos cuestionable. A vexetación seca, acumulada xunto aos raís, convértese en combustible perfecto ante calquera chispa. E un tren en marcha, cos seus sistemas de freado e rozamento, pode xerar esa chispa. Non é ciencia ficción. É física básica.

A moción que chegou tarde

O mesmo día do incendio, o grupo popular na Deputación de Ourense anunciaba unha moción para exixir a Adif a limpeza urxente da maleza nas marxes das vías que cruzan a provincia. Demasiado tempo esperando. A iniciativa busca que a administración ferroviaria actúe dunha vez por todas, pero o lume xa se adiantou. Agora a pregunta é se fará falta que ardan máis hectáreas para que alguén colla unha desbrozadora.

Non é un problema menor. Galicia acumula xa unha longa e dolorosa historia cos incendios forestais. Cada verán, as lapas arrasan miles de hectáreas, e as vías do tren son a miúdo o punto de inicio. O certo é que as competencias están claras: Adif é responsable do mantemento das zonas de seguridade xunto ás vías. Pero a realidade sobre o terreo demostra que ese mantemento non se está realizando coa frecuencia necesaria.

Unha madeixa de responsabilidades

Entre Renfe, Adif e as operadoras privadas, o cidadán asiste perplexo a un xogo de ping-pong institucional. Mentres, a maleza segue medrando. E o próximo tren que pase pode ser o que acenda a mecha. A ninguén se lle escapa que a tempada de alto risco xa está aquí. E que a provincia de Ourense, coa súa orografía complicada e a súa masa forestal, é especialmente vulnerable.

O portavoz de Adif que declarou tras o incendio asegurou non dispor de información sobre a compañía que operaba o tren. Algo que resulta imposible, porque todas as circulacións son controladas polos centros de regulación. Convén lembrar que estes centros rexistran cada movemento, cada convoi, cada horario. Dicir que non se sabe que tren foi é, como mínimo, preocupante. Ou peor: unha forma de eludir responsabilidades.