Representantes da pesca e da industria conserveira leron este mércores no Porto de Vigo unha declaración conxunta na que reclaman ás administracións respostas inmediatas e concretas ante a escalada bélica no Oriente Medio. O documento sinala que o encarecemento enerxético, as disrupcións no transporte marítimo e o encarecemento de insumos sitúan a moitas empresas nunha situación límite, ata o punto de que, en palabras dos seus dirixentes, algunhas se plantexan «parar».
A esixencia: medidas rápidas e temporais para evitar o colapso
No acto participaron a Cooperativa de Armadores (ARVI), a Asociación Nacional de Fabricantes de Conservas (Anfaco) e a dirección do propio porto. Os portavoces alertaron de dous vectores críticos que hoxe poñen en xaque a cadea mar-industria: a enerxía e o transporte. O aumento dos carburantes non só dispara o custo de saír a faenar; repercute en todo o proceso industrial, desde a refrixeración ata o envasado.
O peche temporal ou a ralentización do tráfico polo estreito de Ormuz —e as tensións derivadas que encarecen os fretes e as primas de seguro— deixaron a moitas liñas navieiras e aseguradoras revisando a súa exposición, o que restrinxe a cobertura e eleva os custos loxísticos para as conservas e a exportación de peixe galego. A consecuencia, segundo os representantes, é unha falta de visibilidade que erosiona a tesouraría de empresas grandes e pequenas.
O xerente de ARVI, Edelmiro Ulloa, advertiu que o ritmo de chegada das axudas públicas é demasiado lento. «A tesouraría das empresas pesqueiras pode levárnos a parar», afirmou, en referencia a prazos de implementación que, no mellor dos casos, sitúan en setembro a chegada dos fondos. Esa demora, sosteñen, converte calquera axuda anunciada en papel mollado para quen necesita liquidez hoxe.
«A tesouraría das empresas pesqueiras pode levárnos a parar»
Ademais, os responsables do sector insistiron en que a crise non se limita ao combustible: os prezos do cartón, os plásticos e outros materiais aumentaron de forma sostida, e os problemas na cadea de subministración repercuten na cadencia de descargas e expedicións, un aspecto clave para os portos galegos que vertebran a economía local.
De experiencias recentes a demandas concretas
Este clamor colectivo non xurde da nada. Hai apenas uns anos a pesca e a industria conserveira viviran as disrupcións da Covid e, máis recentemente, as consecuencias da guerra en Ucraína. Nese contexto activáronse mecanismos de compensación; agora o sector reclama a aplicación de medidas análogas dentro do marco do FEMPA, e en particular o uso do artigo 26 para axudas por acontecementos excepcionais.
O paquete de propostas que os axentes trasladaron á administración inclúe, ademais de compensacións directas, medidas fiscais temporais —como a redución do IVA nos produtos pesqueiros para incentivar o consumo— e flexibilidade na implantación do sistema dixital de xestión de capturas CATCH IT, cuxa posta en marcha está a xerar friccións adicionais no inicio da tempada alta. O secretario xeral de Anfaco, Roberto Alonso, foi rotundo: tras anos reclamando a medida, a implementación non foi a axeitada e, dixo, vénse «un colapso» co incremento de descargas previsto para primavera e verán.
«A UE non parece entender o que pasa (…) estivemos 10 anos pedindo a medida, e a implementación non foi correcta»
Tamén se puxo sobre a mesa a revisión de cuotas en caladoiros nacionais para fomentar descargas en territorio español e medidas de incentivo para a innovación que aceleren a ll
