En apenas unha semana á fronte da Sala do Contencioso-Administrativo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG), María Azucena Recio González moveu as pezas internas para trasladar forzosamente ao magistrado Luís Villares da sección terceira —a que acordou suspensións cautelares de parques eólicos— á sección cuarta. A decisión, datada o 12 de marzo de 2025, inclúe tamén o traslado da maxistrada María Dolores López López e desatou voces críticas que falan dun “desmantelamento” da sección e dunha posible afectación á independencia xudicial.
Un acordo rápido, motivos xurídicos e efectos inmediatos
O acordo que asina a nova presidenta de Sala invoca, por unha banda, sentenzas do Tribunal Supremo que terían posto en cuestión a imparcialidade do xuíz Villares, e por outra, razóns de “necesidades reorganizativas” atendendo ao volume e tipoloxía dos procedementos que tramitan as distintas seccións. Recio, que tomou posesión o 6 de marzo, sostén que a reestruturación mellorará o funcionamento da Sala e ofrece ademais a posibilidade de recurso ante o Consello Xeral do Poder Xudicial (CGPJ) no prazo dun mes.
A mención expresa ao Tribunal Supremo non é casual: a comezos de ano o Alto Tribunal anulou tres resolucións da Sala galega relacionadas coa concesión do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo, ao plantexar dúbidas sobre a imparcialidade de Villares, exlíder político de En Marea. Eses pronunciamientos xudiciais serven agora de base para xustificar un cambio que, na práctica, deixa á sección que coñece de eólicos sen dous dos seus catro maxistrados titulares.
Fontes internas consultadas por este xornal apuntan a que os efectos foron inmediatos: expedientes sobre autorizacións administrativas e suspensións cautelares relacionados con parques eólicos, así como procedementos de contratación nos que recae boa parte da interlocución entre a Xunta, promotores e administracións locais, quedan agora en mans dunha composición distinta, con maxistrados que —segundo a propia crítica sindical— teñen experiencia limitada nestas materias concretas.
Antecedentes: a sección que tomou decisións incómodas
A sección terceira do TSXG sitúase no epicentro dun conflito recurrente en Galicia: a expansión dos parques eólicos e a disputa entre impulsores privados, administracións e comunidades afectadas. Durante os últimos meses ese órgano foi obxecto de críticas públicas por parte de dirixentes políticos e empresariais rexionais que cuestionaron suspensións e decisións que frearon proxectos. Cómpre lembrar que o litoral galego e o interior atlántico veñen experimentando unha aceleración nas solicitudes de autorización para parques, o que tensionou o mapa ambiental e administrativo de provincias como A Coruña e Lugo.
A intervención política de exdirixentes que deron o salto á maxistratura —o caso de Villares é o máis visible polo seu pasado en En Marea— foi precisamente o que o Supremo tivo en conta nas súas sentenzas anuladoras. Para moitos xuristas, con todo, que determinadas recusacións prosperen en asuntos puntuais non implica a incapacidade xeneralizada dun xuíz para coñecer toda unha materia. Ese argumento é o que esgrimen con dureza asociacións xudiciais como Juezas y Jueces para la Democracia, que denuncian que se estende unha valoración específica á totalidade do traballo da sección.
Críticas, temores e posibles consecuencias
A resposta institucional dunha parte da carreira xudicial non se fixo agardar. Nun comunicado público a asociación maioritaria expresou a súa «preocupación» polos traslados forzosos de tanta envergadura e alertou de que poden erosionar as garantías de inamo
