A reforma de financiamento volve ao Parlamento galego sen acordo

O Parlamento de Galicia reactivou este mércores a comisión non permanente sobre a reforma do sistema de financiamento autonómico, un órgano que levaba meses paralizado e que retoma os seus traballos sen visos de consenso entre os grupos. A sesión, celebrada en Santiago de Compostela, serviu para aprobar as normas de funcionamento —co apoio de todos os grupos agás o PSdeG, que se abstivo— e para abrir un prazo de sete días, ata o vindeiro 18 de xuño, para que os partidos presenten as súas propostas. O certo é que o ambiente na Cámara galega dista moito de ser o dunha negociación fluída: o PPdeG acusa ao Goberno central de prexudicar a Galicia, mentres que socialistas e nacionalistas denuncian o inmobilismo da Xunta.

Os feitos: unha comisión que arrinca con contaxotas

Posta en marcha en novembro de 2021, a comisión non permanente de estudo sobre a proposta de Galicia ante a reforma do sistema de financiamento foise diluíndo co tempo. A súa reactivación coincide agora coa proposta de reforma que lanzou a anterior ministra de Facenda, María Jesús Montero, e coas comisións bilaterais que convocou o seu sucesor, Arcadi España, para analizala. Abonda con mirar o calendario para entender as présas: apenas sete días para remitir as propostas e a idea, segundo o voceiro do PPdeG, Alberto Pazos, de que a comisión conclúa nun «prazo razoable».

Durante a sesión, Pazos lembrou o «acordo base» que existía con anterioridade entre os grupos sobre cuestións clave, como que a reforma se debata no seo do Consello de Política Fiscal e Financeira (CPFF) e non de forma bilateral. «A proposta do Goberno prexudica a Galicia», advertiu, ao basearse, segundo afirma, «na capacidade recadatoria» dos territorios en lugar de no que custa a prestación dos servizos públicos. Non é menor o dato de que as emendas do PSdeG foron rexeitadas co voto en contra do grupo maioritario e a abstención do BNG e do grupo mixto. «Sorprendente», cualificou Pazos o exposto polos socialistas.

Pola súa banda, a socialista Patricia Iglesias pediu que a comisión «teña un resultado útil» e «que non sexa un paripé», de xeito que se elabore unha proposta «por escrito e con rigorosidade». Amosando a «man tendida» do PSOE galego, reclamou «transparencia» e «pluralidade» para lograr un documento que garanta un financiamento «suficiente, singular e solidario». Difícil imaxinalo coas posturas tan distantes que se escoitaron na mesma sala.

Contexto e antecedentes: un longo paréntese de 1.604 días

Non é a primeira vez que este órgano queda nun caixón. A voceira do BNG, Ana Pontón, e a deputada nacionalista Noa Presas foron as encargadas de lembrar que pasaron exactamente 1.604 días desde que se constituíu a comisión sen que se aprobase un ditame. «Se non houbo ditame antes foi polo bloqueo do PP», aseverou Presas coa frialdade de quen sabe do que fala. A cifra fala por si soa: máis de catro anos de traballos intermitentes, comparecencias de expertos —como os economistas Santiago Lago, María Cadaval ou o exconselleiro de Facenda Miguel Corgos— e unha documentación que segue amoreándose sen que se traducise nunha posición común.

Aí está a clave: os grupos coinciden en que o sistema actual é insostible para unha comunidade como Galicia, cunha poboación envellecida, dispersa e cun alto custo dos servizos públicos. Pero á hora de concretar, as diferenzas agrandan. Mentres o PPdeG insiste en que a reforma debe pasar polo CPFF e rexeita calquera bilateralidade, o BNG reclama que «Galicia teña integramente a chave do seu diñeiro» e o PSdeG avoga por un modelo que prime a solidariedade entre territorios.