Os encoros da demarcación hidrográfica que abastecen a gran parte da provincia están ao 79,8% da súa capacidade. Son dez puntos menos que o ano pasado e dezaseis menos que hai unha década. A Oficina Técnica da Seca mantén a prealerta por escaseza moderada no Lérez, Anllóns e a costa da Coruña. O verán aperta e as concas, simplemente, non responden.
Un descenso que preocupa ás autoridades
Os datos son do pasado 20 de xullo, pero a tendencia non convida ao optimismo. A demarcación Galicia-Costa, que xestiona a auga de consumo humano para millóns de galegos, rexistraba esa data unha capacidade conxunta do 79,8%. Hai un ano, polas mesmas datas, a cifra roldaba o 90%. E se se mira atrás unha década, o contraste é aínda máis chamativo: en xullo de 2016 os encoros estaban ao 95,4%. A diferenza é de dezaseis puntos. Non é menor o dato.
As altas temperaturas dun verán seco, con picos de 35 graos nas Rías Baixas, aceleraron a evaporación. As choivas, mentres tanto, brillan pola súa ausencia. Os chuvascos do venres pasado deixaron apenas 0,3 litros por metro cadrado en Pontevedra. Unha anécdota. Nada que poida reverter a situación. A previsión meteorolóxica non anuncia cambios substanciais nas próximas semanas, polo que a Oficina Técnica da Seca, dependente de Augas de Galicia, mantén activa a prealerta de seca.
32 concellos baixo vixilancia
A prealerta afecta xa a 32 concellos da demarcación Galicia-Costa. Na unidade territorial do río Lérez, a máis castigada, figuran localidades como Pontevedra, Marín, Poio, Sanxenxo, Bueu, Cangas, Moaña, Vilaboa, A Estrada, Silleda, Cerdedo-Cotobade, Forcarei, A Lama, Campo Lameiro, Barro, Meaño, Meis, Moraña, Beariz e Ponte Caldelas. Todos eles incluídos na alerta por escaseza moderada.
Tamén se manteñen nesa situación os sistemas do Anllóns e a costa da Coruña. A Xunta, a través da Oficina Técnica da Seca, segue aplicando as medidas contempladas no plan de seca. Medidas que, de momento, se traducen en restricións ao rego agrícola, limitacións en usos recreativos e un chamamento constante á responsabilidade cidadá. Ninguén quere chegar ao escenario de restricións ao consumo doméstico.
Medidas de aforro que xa se notan nas rúas
En Pontevedra, o Concello xa tomou decisións. Os baldeos de rúas limítanse aos casos estritamente necesarios para evitar problemas de salubridade. Non é unha medida menor nunha cidade que presume de limpeza viaria. Pero a prioridade, agora, é outra. A ninguén se lle escapa que a auga para beber está por riba de calquera outra consideración.
A situación lembra, aínda que con matices, a vivida noutros veráns de seca. Entón como agora, a clave está na xestión dos recursos e na capacidade de reacción das administracións. A diferenza é que o cambio climático deixou de ser unha abstracción para converterse nunha realidade que marca os calendarios. Cada ano, os encoros tocan fondo antes. E cada ano, as alertas actívanse con máis frecuencia.
Cómpre lembrar que a demarcación Galicia-Costa non é a única que sofre. No resto da comunidade, os encoros do Miño-Sil tamén rexistran descensos, aínda que menos acusados. Pero o foco, hoxe, está nas Rías Baixas e na costa coruñesa. Alí onde o turismo e a agricultura compiten por un recurso cada vez máis escaso.
Un futuro que obriga a repensar o modelo
A prealerta non implica, por agora, cortes de subministro. Pero si acende todas as alarmas. Os 32 concellos afectados deberán extremar a vixilancia e aplicar as medidas de aforro que marca o protocolo. A Xunta, pola súa banda, insiste na necesidade dun consumo responsable. A mensaxe, con todo, choca cunha realidade teimosa: Galicia, a pesar da súa fama de terra de choivas, non é inmune á seca.
