Os fogares galegos pecharon o último exercicio con unha renda dispoñible por habitante de 20.099 euros, un avance do 5,5 % respecto do ano anterior. Non obstante, detrás dese dato que recolle unha mellora nominal hai cambios menos visibles: os salarios xa achegan menos da metade dos ingresos e medra a relevancia das rendas do capital e das prestacións sociais.
Crecen ingresos e aforro, pero cambia a composición da renda
Segundo as contas publicadas polo Instituto Galego de Estatística (IGE), a cifra de 20.099 euros corresponde ao ano 2024, mentres que a desagregación por orixe da renda refírese ao exercicio 2023. Ese matiz temporal é importante: o avance interanual na renda dispoñible recolle xa os efectos da recuperación pospandemia e da moderación da inflación, pero a estrutura dos ingresos mantén tendencias de fondo.
O máis salientable é a perda de peso dos salarios, que se sitúan en torno ao 46 % do total de ingresos, o mínimo desde que hai serie histórica. Hai pouco máis dunha década a nómina supuña practicamente a metade do ingreso doméstico; hoxe afástase desa cota. En paralelo, as rendas do capital —dividendos, intereses e alugueiros— pasaron dun exíguo 3,2 % en 2022 a un 5,3 % en 2023, o que suxire unha maior presenza de ingresos financeiros, concentrados entre os fogares con máis patrimonio.
As prestacións públicas continúan pesando na cesta de ingresos: representan algo máis do 21 %, mentres que en 2020, en plena pandemia, alcanzaran o 24,4 % polo escudo social despregado polas administracións. Esa parada de emerxencia deixou unha pegada que, aínda que se desinflou, aínda aparece nas estatísticas como un reforzo das transferencias públicas na renda familiar.
Tamén hai boas novas na capacidade de aforro. Tras o desplome acumulado desde 2020 —a colchón dos galegos chegou a caer un 43,2 % respecto dese ano—, a taxa bruta de aforro retomou a senda positiva en 2023 e situouse no 10,6 %, fronte ao 10 % de 2022. Non é un salto espectacular, pero sí un alivio: máis marxe para afrontar investimentos familiares ou imprevistos.
Dúas Galicias: riqueza concentrada en áreas urbanas e municipios singulares
As cifras do IGE volven deixar patente a dobre cara do mapa económico galego. Na cima do ránking figura o concello de Oleiros, cunha renda media por habitante de 30.879 euros, grazas á presenza de fortunas e a niveis salariais elevados no seu tecido residencial. Na outra beira aparece o pequeno municipio lucense de Negueira de Muñiz, con apenas 8.152 euros por habitante, máis de tres veces menos que os oleirenses.
A provincia da Coruña acapara postos altos: a cidade da Coruña rexistra unha renda media de 24.327 euros, que, pese a ser a segunda máis alta, queda bastante por baixo do concello limítrofe de Oleiros. Santiago de Compostela ocupa o terceiro escalón con algo máis de 23.500 euros, seguida por lugares con dinamismo económico como Nigrán, con 22.994 euros. Na parte baixa, ao marxe do caso extremo de Negueira, aparecen varios concellos ourensáns —Oímbra, Muíños, Porqueira e Lobeira— con rendas próximas aos 11.000 euros anuais.
Aquel contraste fala de dinámicas territoriais coñecidas: metrópoles e a súa coroa metropolitana concentran emprego de maior valor engadido e patrimonios, mentres que a Galicia interior sofre envellecemento, despoboación e emprego precario.
