A falta prolongada de precipitacións durante os últimos meses na comarca de A Mariña provocou este martes a activación oficial dunha situación de prealerta por risco de seca. A medida, ditada polas administracións competentes, afecta de cheo ás concas dos ríos Ouro e Landro, piares fundamentais do abastecemento de auga nos principais núcleos de poboación do norte lucense. Ante a baixa preocupante dos caudais, os concellos de Foz, Alfoz e Viveiro tiveron que saír ao paso para reclamar á cidadanía un uso racional e moderado do recurso hídrico, aínda que polo momento non se impuxeron cortes de subministración nin prohibicións estritas.
O peso dos ríos Ouro e Landro no abastecemento
A ninguén se lle escapa que o equilibrio hídrico desta zona de Galicia depende en grande medida da saúde dos seus ríos. As captacións principais de Foz e Alfoz ubícanse no curso do río Ouro, mentres que o Landro se erixe como a arteria acuífera básica para Viveiro e outras poboacións limítrofes. Cómpre recordar que a baixa dos niveis nestes cauces non só ameaza o billote dos fogares, senón que pon en xaque o desenvolvemento de actividades económicas e o mantemento dos ecosistemas fluviais de toda a comarca.
O gatillo desta situación accionouno a Oficina Técnica da Seca. Trátase dun órgano de carácter autónómico que vela pola xestión da auga no territorio galego. Desde esta entidade, e tras analizar os datos que achegan os sistemas de control, acordouse decretar a prealerta, unha decisión que conta co respaldo dos representantes das confederacións hidrográficas e das consellerías competentes na materia. A burocracia técnica respondeu con celeridade ante a evidencia dos datos. A seca non espera a ninguén.
Prealerta sen restricións obrigatorias, pero coa vista posta no ceo
Dificilmente se pode gobernar un recurso tan imprevisible como a auga sen un plan de continxencia sólido. Por iso, a adopción desta fase de prealerta obedece ao denominado Plan Especial de Seca de Galicia-Costa, un protocolo deseñado para anticipar respostas antes de que a situación se volva irreparable. Quen crera que os ríos do norte lucense son inagotables agora mesmo ten un escenario ben distinto fronte aos ollos. A prealerta funciona como un aviso a navegantes, unha marxe de manobra para evitar males maiores se as choivas seguen sen facer acto de presenza.
Os rexedores dos tres concellos mariñáns máis damnificados atópanse agora mesmo nunha posición complicada, tratando de calibrar o pulso á situación sen desatar a alarma social. As peticións desde os gobernos locais céntranse en invocar o sentido común. Reclámase aos veciños que eviten certas prácticas habitualmente estendidas nos meses estivais. Nada de usar a auga potable para o rego de xardíns e hortas, aprazar o lavado de vehículos a motor ou pensar dúas veces antes de encher bañeiras e piscinas domésticas a tope. Son pequenos xestos, pero cruciais cando os cauces están no límite da súa capacidade mínima. A cifra de litros aforrados en cada fogar marca a diferenza entre unha mala tempada e un verdadeiro problema estrutural.
Un outono marcado pola incerteza meteorolóxica
O certo é que os técnicos encargados de monitorizar a crise non albergan excesivas esperanzas a curto prazo. As previsións meteorolóxicas para as próximas semanas apuntan á continuidade da escaseza de precipitacións. Esta tendencia á baixa na curva de choivas, unida ao descenso xa palpable nos encoros e ríos, aboca o territorio a unha xestión de supervivencia hídrica. Cómpre recordar que o impacto da seca non se limita aos termos municipais mencionados; o alcance dos cauces afecta a un sistema interconectado que abastece a outras localidades próximas. A admin