A tecnoloxía que renace das cinzas: os drones devolven a vida aos montes calcinados de Valdeorras

Onde antes só houbo cinzas e codias calcinadas, hoxe asoman brotes verdes de cereal. Vilamartín de Valdeorras acolle un dos ensaios máis esperanzadores dos últimos tempos en materia de recuperación forestal. O proxecto, impulsado de forma conxunta pola Fundación Matrix, a Universidade de Vigo e unha empresa especializada en vehículos aéreos non tripulados, logrou demostrar que a sementeira de precisión desde o aire é unha ferramenta contundente contra a desertificación que deixan os lumes.

O escenario: a ferida de agosto na provincia

Conveña recordar o punto de partida, porque a magnitude do desastre condiciona calquera intento de solución. Os incendios forestais que asolaron a provincia de Ourense durante o mes de agosto do ano pasado arrasaron extensións considerables de monte comunal e privado. Aquelas lapas non só devoraron a arborenda e a matogueira. O lume eliminou por completo a cuberta vexetal, deixando o substrato terrestre completamente exposto e á absoluta intemperie. Un terreo desprotexido é unha invitación directa ao desastre ecolóxico posterior.

A ameaza non terminaba coa extinción das lapas. Chegaba o inverno, e con el, a inevitable época de chuvias torrenciais tan característica da accidentada orografía galega. A carencia de raíces que suxeitasen a terra provocaba un risco elevadísimo de escorrentía. A auga levaba por diante a capa fértil do solo, a mesma que precisa décadas, ás veces séculos, para rexenerarse de maneira natural. Había que actuar de urxencia. O reloxo non daba tregua.

CoberDron: enxeñaría aérea ao servizo do monte

Dificilmente se podería atopar unha solución mediante métodos tradicionais en pendentes tan pronunciadas e de tan complexo acceso. A mecanización tradicional resultaba inviable e a sementeira manual, excesivamente lenta para a inmensidade da zona afectada. Aí radica a xenialidade e a estrita necesidade da iniciativa bautizada co nome de CoberDron. Un consorcio académico e tecnolóxico formado pola Fundación Matrix, a Universidade de Vigo e a firma agroforestal especializada Beniu decidiu tomar a iniciativa técnica.

O proceso arrincou a súa fase de execución no mes de novembro. Os equipos técnicos deseñaron unha ambiciosa estratexia para sementar unha cantidade realmente notable de cereal nas zonas máis castigadas. A elección do tipo de planta non responde á casualidade. O cereal xera un crecemento rápido e un potente sistema radicular superficial, perfecto para aferrarse ao terreo desolado e frear de raíz a perda de terra fértil.

Os vehículos aéreos non tripulados, pilotados con tecnoloxía de precisión milimétrica, convertéronse nos agricultores destes novos sucos voantes. A súa capacidade para voar a baixa cota sobre zonas de moi difícil acceso permite unha distribución da semente moito máis homoxénea e controlada. Non é menor o dato da axilidade operativa: o que a un equipo humano lle levaría semanas atravesando regatos, un dron resólveo en cuestión de horas.

Os resultados: a vida brota na terra queimada

Poucas veces unha imaxe vale máis que mil informes técnicos. As recentes fotografías tomadas nos montes de Vilamartín de Valdeorras ofrecen un resultado visual realmente elocuente. Os campos que o outono mostraba negros, absolutamente ermos e cubertos de morte, presentan hoxe manchas verdes. Unha grande cantidade de brotes de cereal atravesa a terra queimada, confirmando que a xerminación foi un absoluto éxito.