A Consellería do Mar anunciou este luns un paquete financeiro extraordinario de 22,7 millóns de euros para auxiliar a un sector golpeado por unha sucesión de borrascas e episodios de baixísima salinidade que provocaron unha elevada mortalidade de marisco en varias rías galegas. A conselleira Marta Villaverde presentou o que cualificou como un «conxunto amplo e coordinado» que combina axudas directas, plans de xestión e actuacións de rexeneración banco a banco.
As medidas anunciadas e o seu alcance operativo
A maior parte do diñeiro, 19,2 millóns, irá destinada a que as confrarías e entidades titulares redacten e executen plans de xestión específicos para cada banco marisqueiro. Segundo a Xunta, eses convenios bilaterais permitirán detallar proxectos de recuperación, axilizar traballos puntuais —siembras, repoboacións, vixilancia e control de depredadores— e remunerar as labores realizadas desde o momento en que se suspendeu a actividade extractiva.
«Non se trata de remedios puntuais, senón de traballar man a man para garantir a rexeneración dos bancos afectados»
Ademais das partidas para xestión, a Consellería reserva 1,5 millóns para a repoboación directa de especies e outros 2 millóns para proxectos de biodiversidade mariña. Villaverde subliñou que tamén se compensarán os gastos que afronten as confrarías e que as remuneracións terán carácter retroactivo desde a suspensión da actividade, unha demanda recurrente entre os mariscadores que viron desaparecer masa de traballo e produto en cuestión de semanas.
A prórroga administrativa dos actuais plans de xestión marisqueira ata 2029 busca dar marxe técnico ás actuacións, mentres que a Xunta reclama ao Goberno central unha modificación normativa que outorgue maior protección socioeconómica ao sector, incluíndo a posibilidade de exencións de cotas da Seguridade Social para profesionais afectados.
A crise: chuvia, caída da salinidade e vidas alteradas
A cadea de borrascas que atravesou Galicia nas últimas semanas deixou acumulados que, nalgunhas zonas, chegaron aos 1.000 litros por metro cadrado. O resultado foi un descenso abrupto da salinidade das rías, con índices que as especies máis comúns necesitan ineludiblemente manter en torno a 30–35 gramos de sal por litro de auga. En varios puntos, a salinidade caeu por debaixo de 5 gramos por litro e, mesmo, houbo medicións próximas a cero, circunstancias que as ameixas e os berberechos non resisten.
O fenómeno afectou especialmente zonas como Noia e a ría de Muros e Noia, onde a retirada de bivalvos mortos se converteu nunha imaxe cotiá para mariscadores e veciños. No Barbanza, as confrarías contabilizaron toneladas de produto arruinado e perdas económicas que para moitas familias supoñen a paralización da única actividade viable en poboacións costeiras envellecidas.
Aínda que a orixe inmediata é meteorolóxica, a combinación de episodios extremos con problemas estruturais —manejabilidade das zonas de cultivo, falta de investimentos previos e limitacións administrativas na execución das restauracións— agravou o impacto. Os mariscadores reclaman rapidez na chegada de fondos e flexibilidade na xestión dos proxectos para poder actuar no campo sen burocracia paralizante.
Repercusións económicas, políticas e científicas
As consecuencias para a economía local son directas. O marisqueo non só sustenta a centos de familias e ás confrarías, senón que alimenta cadeas de valor na industria conserveira, no comercio e no turismo gastronómico das Rías Baixas. Un banco marisqueiro recuperado tarda meses en volver a producir aos niveis previos; por iso a aposta da Xunta busca combinar actua
