Este domingo materializouse nos surtidores a reducida fiscalidade acordada polo Goberno: o IVE pasou do 21 % ao 10 % e recortouse o imposto especial sobre hidrocarburos para mitigar o impacto da guerra en Irán. En moitas estacións galegas o litro de diésel deixou de rozar os dous euros e en puntos concretos do interior chegou a verse prezos de 1,639 euros. A medida desatou movementos de condutores, colas e notables diferenzas entre comarcas e tipos de estacións de servizo.
A xornada nos surtidores: quen gañou e quen non
Desde primeiras horas víronse descensos nos paneis electrónicos. Na costa, sobre todo nas provincias de A Coruña e Pontevedra, onde a rede de áreas de servizo é máis densa, moitos condutores atoparon rebaixas arredor dos 15-17 céntimos por litro respecto do sábado. Unha mostra en quince estacións da área de Carballo, A Laracha, Vimianzo e Cee revelou que trece aplicaron recortes nesa franxa e só dúas ofreceron descontos algo maiores, de ata 28 céntimos.
A plataforma pública de consulta, o Geoportal de Hidrocarburos, permitiu constatar en tempo real a evolución. A nivel xeral, as baixadas en Galicia oscilaron entre 16 e 22 céntimos por litro. Non obstante, a transferencia da baixada fiscal á bomba non foi homoxénea: as estacións de baixo custo asumiron a maior parte do recorte no prezo, mentres que as abanderadas e algunhas situadas en corredores loxísticos ofreceron axustes máis cautelosos.
A demanda puntual foi intensa. Moitas persoas agardaron ao domingo para encher o depósito, o que xerou colas e venda de garrafas en varias estacións. O perfil foi variado: dende particulares que apenas usan o coche ata transportistas que calculan custos por quilómetro. O coruñés Carlos García resumía o sentimento de moitos: «Levaba desde finais de semana porque primeiro dicían que non ía haber rebaixas, pero un compañeiro avisoume o venres de que si. Vine hoxe porque xa estaba ao límite e notouse algo ao pagar, pero tampouco para tanto».
«Entre o bo tempo e que a xente estaba pendente da baixada, algúns clientes xa nos preguntaban onte; hoxe temos bastante afluencia»,
dixo Alicia, xefa de quenda nunha estación de Petrocash en A Gándara, mentres intentaba organizar o fluxo de vehículos. A acumulación de usuarios lembra episodios anteriores nos que as expectativas sobre o prezo propiciaron demanda anticipada.
Factores que explican as diferenzas territoriais
A montaña e a dispersión poboacional de Galicia explican parte das disparidades. No interior, especialmente en Lugo e Ourense, a menor competencia e a distancia entre puntos de subministro ralentizan o traspaso das rebaixas ao surtidor. Na ruta entre Lugo e Ourense detectáronse estacións que mantiñan prezos máis altos, mentres que en Lalín e Xinzo de Limia a baixada foi máis perceptible: en Lalín chegou a repostarse a 1,639 euros e en Xinzo o diésel pasou de 2,049 a 1,829 euros por litro nas estacións máis competitivas.
Ademais, a estrutura de custos e os marxes comerciais inflúen. O prezo final incorpora o produto en si, os custos de distribución, o marxe das petroleras e os impostos. Cando o imposto baixa, a proporción que cada elo decide absorber ou trasladar pode variar. Non é a primeira vez que, en crises semellantes, as estacións abanderadas modulaban os descontos para protexer marxes, mentres que as low cost compiten por volume.
Outra lección práctica: a rapidez na actualización dos paneis e a coordinación loxística son determinantes. Si a demanda extraordinaria
