Marco Lombao, de 14 anos, xenio matemático de Lugo que busca entender

Marco Lombao, un lucense de 14 anos, destaca como talento matemático nun programa universitario que busca estimular vocacións e pensamento crítico

Marco Lombao, de 14 anos, cursa o segundo ano do programa Estalmat da Universidade de Santiago de Compostela e combina a súa vida escolar en Lugo cos fins de semana na facultade de Matemáticas de Santiago. O seu interese polas cifras e por comprender as razóns que hai detrás dos conceptos matemáticos levouno a participar en actividades extracurriculares e competicións, e a compaxinar desprazamentos e tempo de lecer para afondar en áreas que non se traballan no instituto. O mozo explica que a súa motivación non é adiantar temario senón explorar outra matemáticas, a que lle plantea preguntas e lle ofrece retos distintos.

A afección de Marco non xurdiu por casualidade; a súa nai, Elena Lodeiro, lembra anécdotas da infancia que evidencian unha curiosidade temperá. Cando era pequeno píxalle que escribise sumas na area e sempre quería máis dificultade: «Poñíalle sumas dunha cifra e el pedíame dúas; quería máis, tiña curiosidade», relata. Esas primeiras mostras de interese foron alimentadas na casa e reforzadas por profesores que detectaron o seu potencial e o animaron a optar ás probas de selección do programa.

O propio Marco sintetiza a súa actitude ante a aprendizaxe cunha frase que repite con frecuencia: «Teño que entender, quero saber o porqué». Esa necesidade de comprensión levábao a formular moitas preguntas en clase, un xesto que —di— non sempre é habitual entre os seus compañeiros pero que transforma a ensinanza cando ocorre. Para el, o feito de cuestionar facilita que os contidos cobren sentido e evita a memorización pasiva que, na súa opinión, empobrece a experiencia educativa.

Estudante do IES Nosa Señora dos Ollos Grandes de Lugo, Marco accedeu ao programa Estalmat tras a recomendación do seu profesor do primeiro curso da ESO e superar as probas de selección. Estalmat, impulsado pola USC e Agapema, desenvólvese en catro fins de semana e sesións programadas durante o curso académico; en concreto, Marco participa en unhas vinte sesións repartidas ao longo do ano nas que se abordan temas pouco habituais na ensinanza obrigatoria. Aínda que supón desprazamentos e organiza boa parte do seu tempo libre, o mozo insiste en que a experiencia compensa o esforzo.

As actividades que propón o programa buscan relacionar as matemáticas con situacións prácticas e creativas. Como exemplo, lembra unha sesión recente dedicada á matemática aplicada ao deporte: os alumnos gravaron lanzamentos, analizaron as traxectorias e aplicaron modelos para estudar o movemento dos obxectos. «Non se trata de adiantar temario, senón de dar outra diferente», explica Marco, destacando o carácter experimental e lúdico de boa parte das propostas.

Ademais das clases, Marco probou sorte na Olimpiada Matemática e conseguiu chegar á fase autonómica, onde se cruzou con outros rapaces do grupo Estalmat que alcanzaron a seguinte fase nacional. A competición ofrecéulle a oportunidade de medirse e compartir inquietudes con outros estudantes talentosos, unha experiencia que valora tanto polo reto intelectual como polo compoñente colectivo. «Compartimos gustos e todos temos en común a curiosidade», di ao referirse aos seus compañeiros.

Fóra das aulas, Marco toca o piano e establece unha conexión íntima entre a música e as matemáticas: na súa opinión, ambas disciplinas comparten principios rítmicos e proporcionais que axudan a entender fenómenos acústicos e temporais. Cita, de forma aproximada, referencias históricas sobre a relación entre cordas e harmonía para ilustrar como a matemática subxace na xeración do son, e sostén que esa visión transversal enriquece a súa aproximación a ambos campos.

A traxectoria de Marco pon de relie