Más de 4.600 residentes en Galicia cobran unha pensión de xubilación mentres manteñen unha relación laboral activa, segundo os últimos datos da Seguridade Social, actualizados ao 21 de marzo de 2026. A cifra inclúe tanto a traballadores por conta propia como por conta allea e chega tras a última fase da reforma das pensións que entrou en vigor o ano pasado. Pola súa banda, só 234 persoas teñen regresado ao mercado laboral despois de ter causado baixa por xubilación, un dato que matiza a capacidade da normativa para atraer a xubilados plenamente desvinculados do emprego.
Quen compatibilizan a pensión e o emprego e como o fan
No mapa da Galicia activa máis aló da idade de xubilación aparecen perfís diversos. Moitas persoas proceden de actividades vinculadas a pequenas empresas familiares, o comercio local, a hostalaría e a agricultura. Non é raro atopar pensionistas que continúan colaborando no negocio de toda a vida ata que o poden traspasar: o caso de Marisa Díaz, que manteve á fronte de Tejidos Fildar en Monforte superada a idade regulamentaria e traspasou o establecemento o ano pasado, ilustra esa realidade cotiá no rural galego.
A compatibilidade adopta distintas fórmulas prácticas. Algúns continúan a tempo parcial, outros dánse de alta como autónomos de xeito puntual, e hai quen presta servizos baixo contratos de obra ou servizo para cubrir tempadas. A reforma introduciu mecanismos para que os pensionistas poidan cobrar a súa prestación e, ao mesmo tempo, cotizar por determinadas contingencias segundo a modalidade elixida. Na práctica, con todo, o efecto sobre a contía da pensión é limitado para a maioría: as cotizacións adicionais melloran a protección colectiva máis que a nómina individual.
As motivacións para seguir en activo non se limitan ao económico. Fontes do tecido empresarial galego e axentes sociais sinalan que, en numerosos concellos, o traballo proporciona ritmo diario, sentido e unha rede social que non sempre substitúe a xubilación. Ademais, a falta de relevo xeracional en sectores como a reparación, a pesca artesanal ou a gandaría obriga a moitos titulares de empresas a alongar a súa implicación ata formalizar o traspaso ou cesión do negocio.
A reforma das pensións e o seu efecto real en Galicia
A última fase da reforma do sistema público de pensións, aprobada a nivel estatal e vixente desde o ano pasado, pretendía ofrecer incentivos para alongar a vida laboral: bonificacións por retrasar a xubilación e facilidades para compatibilizar a pensión co traballo. Non obstante, os datos galegos amosan un alcance moderado. Que apenas 234 persoas teñan regresado ao emprego tras xubilarse suxire que a medida resulta máis útil para quen xa estaban en activo que para atraer aos completamente desvinculados do mercado laboral.
Galicia, unha comunidade marcada polo envellecemento poboacional e pola despoboación do interior, presenta condicionantes estruturais. Non todos os pensionistas poden prolongar a súa actividade: as esixencias físicas de moitas ocupacións, a ausencia de empregos adaptados e a fenda dixital limítan as opcións. Nos concellos máis pequenos, a precariedade da oferta laboral e a carencia de servizos de apoio para a conciliación e a formación agravan a situación.
Tamén convén ter en conta as desigualdades que pode xerar a medida. Traballadores con empregos menos penosos, maior cualificación ou negocios familiares flexibles benefícianse máis que quen desenvolveron carreiras profesionais con desgaste físico ou con fendas de cotización. Nunha comunidade onde o peso do sector primario e da pequena industria é relevante, ese sesgo resulta especialmente visible e reclama políticas compensatorias.
