Mellor cásting: o Oscar recoñece por primeira vez a arte

A Academia de Hollywood estreará este próximo domingo a categoría de mellor casting, un recoñecemento longamente reclamado pola profesión que suma visibilidade a quen selecciona os rostros que poboan as películas. O novo premio pon fin a máis de tres décadas de reivindicacións profesionais e chega despois de que títulos recentes e os seus responsables de reparto comezasen a recibir galardóns en Europa e a entrar nas listas previas dos Oscar. Para os responsables de casting, que ata agora traballaron na sombra, a novidade supón tanto a posibilidade de optar a unha estatuíña como, sobre todo, o desexo de que o seu oficio sexa comprendido e valorado pola industria e o público.

A historia deste recoñecemento é tardía: non foi até 1968 cando por primeira vez apareceu acreditado un director de casting nos títulos de crédito dunha película, na cinta ‘El caso Thomas Crown’ dirixida por Norman Jewison. O pioneiro foi Lynn Stalmaster, que acumulou máis de 180 créditos ao longo da súa carreira en títulos tan diversos como ‘El violinista en el tejado’, ‘Harold y Maude’ ou ‘Los intocables’ e recibiu en 2016 un Oscar honorífico pola súa traxectoria. Aquel xesto non abriu entón unha categoría oficial, pero si foi un antecedente que sinalaba a achega esencial desta especialidade ao cine.

A paridade de recoñecemento foise abrindo paso a cuentagotas: outra coñecida directora de casting, Juliet Taylor, foi distinguida tamén con un premio honorífico anos despois, e agora a Academia dá o paso de institucionalizar a categoría. En España, responsables de reparto como María Rodrigo viron como o seu traballo comezaba a recibir premios en Europa: a súa película ‘Sirat’ obtivo o 17 de xaneiro o Premio do Cine Europeo á mellor dirección de reparto e figurou na lista curta para os Oscar, o que exemplifica o cambio de mirada cara a esta labor.

María Rodrigo, directora de casting de títulos recentes como ‘Sirat’, ‘Romería’ e ‘Maspalomas’, reivindica que o importante non é tanto a estatuíña concreta como o feito de que a especialidade exista e se vexa representada. Rodrigo subliña que o reparto pode e debe ser apreciado polos espectadores, porque un bo casting non só reúne nomes coñecidos senón que constrúe unha coherencia de estilos interpretativos e un ton que axuda a contar a película. O seu traballo, explica, consiste en atopar non só intérpretes competentes, senón rostros que acheguen cor e comprensión narrativa.

Recoñecemento histórico á arte do casting

A distinción da Academia tamén leva consigo debates sobre os criterios de avaliación: que diferencia un reparto excelente doutro simplemente competente? Para moitos responsables de casting a resposta pasa pola coherencia interna do conxunto, a adecuación á época e á linguaxe cinematográfica e a capacidade de cada intérprete para contribuír ao universo global do filme. Críticos e programadores destacaron como en obras ambientadas en épocas concretas —por exemplo, a Brasil dos setenta en ‘El agente secreto’— a elección de rostros que semblen verosímiles nese contexto é decisiva para a credibilidade da narración.

Ademais dos aspectos artísticos, a nova categoría pode ter efectos prácticos sobre a industria: maior visibilidade pode traducirse en mellores condicións laborais, máis recursos para a busca de talento e un recoñecemento formal nas campañas de premios. Tamén abre a porta a que se valoren de forma máis sistemática cuestións como a diversidade de orixes, idades e corpos, ámbitos nos que o casting desempeña un papel determinante.

O camiño ata aquí non foi rápido. Durante anos os responsables de casting viron como outras figuras técnicas ían gañando visibilidade mentres o seu labor quedaba relegado ao anonimato. A institucionali