Opacidade en Ourense: tres anos sen render contas sobre os seus convenios

O Concello de Ourense acumula tres exercicios consecutivos sen presentar información sobre os seus convenios institucionais, segundo destapou o Consello de Contas. Entre 2021 e 2023, a administración local operou á marxe da obriga legal de transparencia, sumíndose nun silencio documental que afecta directamente ao dereito dos cidadáns a coñecer como se xestiona o diñeiro público e baixo que condicións se asinan acordos con outras administracións e entidades privadas.

Poucas veces un silencio administrativo di tanto. A cidade termal comparte este opaco distintivo con outras tres grandes alcaldías galegas: A Coruña, Ferrol e Santiago de Compostela. Catro referentes demográficos e económicos de Galicia. Catro corporacións que, paradóxicamente, deberían servir como exemplo de boa gobernanza para os municipios máis pequenos das súas respectivas comarcas. A realidade, con todo, reflicte unha tendencia preocupante cara ao secretismo na xestión dos acordos que vinculan os intereses públicos con terceiros.

A maior lagoa informativa de Galicia

Non é un detalle menor o que sinala o organismo fiscalizador. O Consello de Contas eleva a gravidade deste incumprimento ao cualificar a situación como a maior lagoa de información do conxunto do sistema local galego. Unha advertencia rotunda que pon o foco no peso institucional destes catro grandes concellos. A ninguén se lle escapa que onde máis recursos se moven, máis necesario se fai o escrutinio rigoroso. Cómpre recordar que un convenio pode implicar transferencias económicas millonarias, cesións de solo público, xestión de servizos ou colaboración con entidades privadas.

O órgano fiscalizador incide no presumible volume de acordos que estas administracións manexan a diario. A opacidade, neste contexto, deixa un oco imposible de cubrir desde outras instancias de control. O certo é que nin sequera se trata dun erro administrativo sanado tarde. A inacción é absoluta. Ningún dos catro concellos sinalados presentou durante ese período unha certificación negativa que xustificase, de ser o caso, a inexistencia de actividade convenida. É dicir, non informaron nin sequera para dicir que non había nada que informar. O baleiro é total. De tempo na sombra para ser casualidade.

O custo da escuridade na xestión pública

Quen xestione un mínimo de documentación institucional sabe que a rendición de contas non é un trámite burocrático opcional. É a columna vertebral da democracia local. Cando un municipio como Ourense, capital de provincia e referente indiscutible do interior galego, deixa de reportar os seus acordos durante 36 meses, o dano institucional é profundo. Os convenios son as ferramentas mediante as cales o Concello se relaciona coa Xunta, o Estado, a Deputación ou o tecido empresarial e social do contorno. Deixalos fóra do radar público equivale a gobernar á porta pechada.

Difícil entender a pasividade institucional cando as ferramentas digitais fan máis fácil que nunca a publicación de datos. Sumarse á opacidade require un esforzo activo. Trátase dunha decisión política encuberta de ineficiencia técnica ou desorganización interna. A cifra fala por si soa: tres anos son todo un mandato lexislativo practicamente completo. É tempo abondo para borrar o rastro de innumerables acordos, compromisos e obrigas económicas. As rúas do centro de Ourense, como as da cidade vella compostelá ou os barrios ferroviarios de Ferrol, son testemuñas mudas dunha xestión que os seus responsables prefiren manter baixo chave.