Ourense enfróntase a unha epidemia de violencia machista con só cinco investigadores

A loita contra a violencia de xénero na provincia de Ourense sostense sobre un andamiaxe perigosamente fráxil. Mentres os delitos contra as mulleres, con especial incidencia nas agresións sexuais, seguen unha tendencia ao alza, os efectivos encargados de investigalos cóntanse cos dedos dunha man. A Unidade de Atención á Familia e Muller da Comisaría provincial navega contra unha marea de expedientes cunha plantía drasticamente mermada, unha asfixia organizativa que ameaza con colapsar por completo o dispositivo de protección e persecución penal.

Unha aritmética insostible na comisaría provincial

Os números, fríos e implacables, debuxan un escenario de auténtica precariedade operativa. Para entender a magnitude do problema convén repasar a composición exacta do despregamento na capital ourensá. A Unidade de Atención á Familia e Muller conta nas súas filas cun inspector, un subinspector, dous oficiais e sete axentes do Corpo Nacional de Policía. Sumando todos os rangos, a plantía apenas acada a ducia de efectivos. A cifra fala por si soa.

Con todo, a enganosa aparencia destes números esconde unha realidade moito máis crúa sobre o terreo. Deses doce axentes, tres teñen asignadas de forma exclusiva as labores de protección directa ás vítimas. Esta é unha tarefa de vital importancia que inmoviliza recursos humanos de xeito continuo e irrenunciable, pero que deixa á sección de investigación ao límite. O resultado neto é que unicamente cinco policías asumen a inxente tarefa de esclarecer todos os delitos de violencia machista que se cometen na demarcación.

Difícil atopar a alguén que considere suficiente este despregamento para unha provincia enteira. Cinco persoas para dar resposta á complexidade dos abusos, os malos tratos continuados e os crimes de natureza sexual que xulgan os xulgados de violencia sobre a muller da cidade de As Burgas. Non é menor o dato de que o sindicato Jupol, na súa sección local de Ourense, teña feito pública a súa máxima preocupación por esta situación, advertindo que o departamento está rozando o colapso funcional.

O Sistema VioGén baixo presión extrema

A ninguén se lle escapa que a abordaxe da violencia de xénero en España depende orgánicamente do sistema de seguimento policial coñecido como VioGén. Este sistema informático, deseñado para valorar o risco de cada vítima e asignar os recursos de protección necesarios, esixe unha dedicación minuciosa e constante por parte dos investigadores. A actualización periódica das partes de risco, as entrevistas ás denunciantes, a localización dos agresores e a preparación dos informes xudiciais recaen por completo sobre ese reducido grupo de cinco axentes en Ourense.

O sistema funciona como un reloxo de area onde a area son os expedientes e o colo estreito é a falta de persoal. O certo é que cando unha unidade policial supera a súa capacidade de carga de traballo, o primeiro que sofre é a profundidade da investigación. As dilixencias alárganse, o estrés dos axentes dispara e a atención personalizada ás mulleres que deron o paso de denunciar corre o risco de volverse mecánica, perdendo ese nivel de proximidade e intuición humana tan crucial para previr novos episodios violentos. Demasiado tempo de marxinación de recursos para unha violencia que non admite pausas nin vacacións.