Ourense fronte á calor extrema: a provincia camiño de 58 días ao ano de calor extrema en 2050

A provincia de Ourense prepárase para un futuro no que a calor extrema deixará de ser un feito esporádico para converterse nunha parte estrutural da vida diaria. Segundo as proxeccións do Atlas de Vulnerabilidade á Calor, desenvolvido polo Centro Nacional de Supercomputación (Barcelona Supercomputing Centre), en 2050 a provincia acumulará uns 58 días ao ano en condicións de onda de calor. É case dous meses de temperaturas extremas continuas.

Un xiro climático previsible

O traballo do Atlas baséase en modelos climáticos combinados con variables urbanas e sociais. É dicir: non só mira os termómetros, senón tamén como están construídas as cidades e quen vive nelas. Para Ourense, o resultado pinta un escenario preocupante ao comparar o período de referencia do ano 2000 co horizonte de 2050: un aumento notable do número de días con temperaturas extremas.

Para sorpresa de ninguén, a xeografía de Ourense xa non lle fai moitos favores. A provincia interior de Galicia, marcada por vales como o que atraviesa o río Miño, rexistrou historicamente algunhas das temperaturas máis altas da comunidade galega cada verán. O que cambia agora é a escala: o que antes eran episodios puntuais converterase nun fenómeno recorrente e prolongado.

A calor como asunto de saúde pública

As advertencias do informe non se quedan nas estatísticas meteorolóxicas. As consecuencias para a poboación, sinala o documento, serán un dos principais focos de atención. E convén lembrar que a calor extrema non é só unha cuestión de incomodidade: afecta especialmente as persoas maiores, os nenos, os pacientes crónicos e quen traballa ao aire libre.

Ninguén se lle escapa: un territorio como Ourense, cunha poboación avellentada e núcleos dispersos en moitos concellos, enfróntase a unha proba dura en materia de servizos de saúde, atención domiciliaria e plans de emerxencia social. O concepto de onda de calor, que ata agora pertencía ao vocabulario informativo do verán, acabará condicionando todo, desde os horarios de lecer ata a organización do traballo.

Cidades e vivendas, diante do espello

Quizais o aspecto máis relevante do Atlas é que liga o clima co deseño urbano. O texto advirte de que a forma de vida dos veciños da provincia e a propia fisionomía das súas cidades quedarán condicionadas por esta nova realidade térmica. A adaptación da vivenda convértese nunha necesidade.

Rúas con pouca sombra, superficies pavimentadas escuras que acumulan calor durante o día e a liberan pola noite, vivendas non preparadas para temperaturas altas sostidas: todo isto empeza a mirarse con outros ollos. A propia cidade de Ourense, co seu centro histórico de pedra e rúas estreitas, e barrios que crecen con pouco espazo verde, terá que repensar o seu modelo. As zonas fluviais, os parques, as avenidas arborizadas e a rehabilitación de edificios son agora política climática, non mera decoración urbana.

Anticiparse en vez de sufrir

O punto clave é que ter un horizonte como o de 2050 cartografado con cifras concretas tamén é unha oportunidade. Cando un informe desta natureza cuantifica o problema — case 60 días ao ano de calor extrema —, a escusa da imprevisibilidade desaparece. Os concellos, a institución provincial e a administración galega teñen sobre a mesa unha ferramenta para planificar medidas de adaptación cunha antelación de décadas, non de semanas.

Saberemos usar ese tempo? Esa é a verdadeira pregunta. Porque as proxeccións climáticas non piden confianza cega, piden preparación. E nunha provincia como Ourense, onde a calor do verán sempre formou parte do seu carácter, distinguir entre o que é habitual e o que é perigoso marcará a diferenza entre adaptarse e sufrir. A conta atrás ata 2050 xa comezou, e cada decisión de planificación urbana e sanitaria que se tome de aquí en diante contará.

Con información de medios galegos