O sector primario de Galicia acolle con cautela o paquete de medidas aprobado polo Executivo central o pasado venres, que inclúe un desconto de 20 céntimos por litro nos carburantes e axudas para fertilizantes. Representantes da agricultura, gandería, pesca e transporte valoran «toda axuda», pero advirten de que a medida non cobre o forte incremento de custos que se concentra nos próximos meses no campo galego.
Reaccións no campo e na mar
Desde Santiago á costa lucense, as opinións coinciden na prudencia. Óscar Pose, responsable lácteo de Unións Agrarias, apunta que calquera inxección de liquidez alivia, pero que a situación a pé da explotación é máis grave do que permiten atallar 20 céntimos por litro. «Toda axuda na situación actual é positiva, pero non cabe dúbida de que son insuficientes para a situación de agora, a cal se prevé que se complique», dixo a este xornal, poñendo o acento en que a primavera concentra entre o 60%-70% dos gastos anuais dunha granxa.
Non é un argumento abstracto: estamos en época de recollida de forraxes, abonado e sementeira de millo, labores que esixen combustible, fertilizantes e traballo intensivo. A iso súmase a preocupación dos lácteos polos posibles intentos de reducir prezos na orixe, unha práctica que Pose reclama combater aplicando a lei da cadea alimentaria con maior firmeza. En paralelo, as confrarías e pósitos de Lugo, representadas por Basilio Otero, piden «ter por escrito» os detalles das axudas porque, segundo el, existe «confusión» sobre o seu alcance e duración.
Os transportistas galegos tamén se mostran expectantes. Para a asociación Vieiros, o seu secretario xeral, Alberto Vila, recoñece que o desconto de 20 céntimos era unha das reivindicacións, pero advirte de que aínda queda por ver «negro sobre branco no BOE» como se implementará e durante canto tempo. A reclamación de transparencia nos prazos e nos mecanismos de activación volve colocarse en primeiro plano despois de episodios de protestas e tractoradas que se viviron en Galicia nos últimos meses, cando os prezos do gasóleo agrícola dispararon a tensión nas explotacións.
Por que o sector considera as medidas insuficientes
Más alá do impacto simbólico, os representantes do campo calculan que as axudas anunciadas non compensan do todo a suba recente do combustible nin o encarecemento de insumos como os fertilizantes. O Goberno deseñou un paquete de 5.000 millóns con 80 medidas, que, segundo o presidente Pedro Sánchez, beneficiará aos 20 millóns de fogares e a unhas 3 millóns de empresas en España. Non obstante, o problema para moitos produtores galegos é práctico: a axuda debe chegar agora, en maio e xuño, cando se concentra a inversión e cando os márxenes son máis estreitos.
Os técnicos lembran que a baixada do IVA nos carburantes do 21% ao mínimo permitido pola Unión Europea, o 10%, e a potencial rebaixa de ata 30 céntimos calculada polo Executivo, son medidas que repercutirán no consumidor, pero non sempre alivian rapidamente a tesourería dunha explotación. Sánchez calculou que só a rebaixa do IVA suporía ata 20 euros por vehículo, unha cifra que axuda, pero que non soluciona a presión sobre os custos de produción cando a factura do gasóleo agrícola se duplicou ou triplicou en semanas.
Neste escenario, a esixencia de que a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) teña maiores capacidades sancionadoras é ben recibida nas explotacións e confrarías. As organizacións agrarias teñen denunciado supostos comportamentos especulativos.
