Ribadavia e Carballeda de Avia: a fusión que divide ao Ribeiro

A comarca de O Ribeiro afronta un debate que promete ser longo e, sobre todo, intenso. A posible unión de Ribadavia e Carballeda de Avia nun único concello saltou á palestra pública, e non deixa indiferente a ninguén. A enquisa aberta por La Región reflicte con claridade que a proposta xera opinións moi diversas entre os veciños de ambas as dúas localidades. Uns vénano como unha oportunidade histórica; outros, como unha ameaza para a súa identidade.

Mentres os gobernos locais exploran a viabilidade administrativa e económica da fusión, a cidadanía xa comezou a posicionarse. E fíxoo, como adoita ocorrer nestes casos, con argumentos atopados que mesturan a lóxica da eficiencia co peso do arraigo. A pregunta lanzada polo xornal —«Cres que Ribadavia e Carballeda de Avia deberían fusionarse nun único concello?»— serviu como termómetro dun sentir popular que aínda está lonxe de acadar un consenso.

Dúas realidades, unha mesma comarca

Ribadavia, capital histórica do Ribeiro, concentra boa parte dos servizos administrativos, comerciais e turísticos da zona. O seu casco histórico, o seu castelo e a súa condición de referente vitivinícola outórganlle un peso específico dentro da comarca. Carballeda de Avia, pola súa banda, mantén un perfil máis rural, cunha poboación máis dispersa e unha identidade moi marcada polo seu vínculo coa terra e a paisaxe. Xuntar ambas as realidades non é, desde logo, un simple exercicio burocrático.

As primeiras reaccións reflicten posturas atopadas. En Ribadavia predominan quen ven a proposta como unha oportunidade para gañar recursos e mellorar a capacidade do futuro concello. A idea de unificar esforzos para afrontar o reto demográfico —un dos grandes problemas da Galicia interior— resulta atractiva para moitos. En Carballeda de Avia, en cambio, xorden dúbidas sobre o impacto que podería ter na identidade, a representación e os servizos do concello. O temor a quedar diluídos nunha estrutura maior é real.

Non é menor o dato de que tanto a Xunta de Galicia como a Deputación de Ourense se mostran proclives a avalar unha hipotética fusión. Ambas as administracións veñen impulsando, desde hai anos, políticas de reagrupamento municipal como vía para optimizar recursos e garantir a prestación de servizos nun contexto de despoboamento. A fusión de Ribadavia e Carballeda de Avia encaixaría nesa estratexia, pero a última palabra, como sempre, debería corresponder aos veciños.

O peso do arraigo e a lóxica da eficiencia

A ninguén se lle escapa que a fusión de concellos é un tema espiñento en Galicia. A historia recente está chea de intentos frustrados, de proxectos que naufragaron pola oposición cidadán ou pola falta de vontade política. Neste caso, o debate prodúcese nun contexto especialmente delicado: a comarca de O Ribeiro sofre unha perda constante de poboación, e a necesidade de repensar o modelo de organización territorial é cada vez máis urxente.

Os defensores da fusión argumentan que un concello único tería máis capacidade para negociar investimentos, acceder a fondos europeos e manter servizos como o transporte público, a recollida de residuos ou a atención sanitaria. A cifra fala por si soa: dous concellos pequenos, con recursos limitados e cadros de persoal reducidos, dificilmente poden competir coas vantaxes que ofrece unha estrutura máis grande e cohesionada.

Os detractores, pola súa banda, poñen o acento na perda de identidade. Carballeda de Avia ten a súa propia historia, as súas propias festas, a súa propia forma de entender a vida no rural. Fusionarse con Ribadavia podería significar, á longa, a desaparición desa singularidade. Ademais, existe o temor de que os servizos se centralicen na capital comarcal, deixando ás parroquias máis afastadas nunha situación de desvantaxe.