Tras 17 días de folga, que obrigaron a suspender 69.182 consultas en quince xornadas, o sindicato O’Mega e a Consellería de Sanidade asinaron na noite do martes un acordo que pon fin á mobilización en centros de saúde e puntos de atención continuada (PAC) de Galicia. O texto pactado establece, entre outras medidas, un cota máximo diario de 30 pacientes por facultativo e obriga á Xunta a activar antes do 15 de xuño un plan organizativo para a súa implantación completa antes do 31 de outubro, á espera da confirmación oficial dalgúns detalles operativos.
A negociación e os puntos clave do acordo
As conversas, retomadas o luns, prolongáronse boa parte do martes na sede da Consellería en Santiago. Segundo fontes próximas ás negociacións, pola administración interveu a secretaría xeral técnica e polo sindicato encabezou as conversas o médico Manuel Rodríguez Piñeiro. O diálogo foi tenso nalgúns momentos, pero finalmente cristalizou nun paquete de medidas laborais, organizativas e retributivas que permitiu a O’Mega anunciar o levantamento da folga.
Entre os compromisos máis concretos figura limitar a 30 pacientes diarios o cota na atención primaria, medida que se aplicará de forma progresiva e que irá acompañada da adaptación das axendas de pediatría, odontoloxía e farmacia para evitar a sobrecarga asistencial. A Consellería asumiu ademais o compromiso de planificar a creación de novas prazas nos PAC e de publicar no segundo trimestre un acordo para que as gardas en primaria sexan voluntarias e estean incentivadas.
No plano retributivo e de xornada, o acordo contempla unha redución das horas necesarias para cobrar a xornada complementaria —de 160 a 140 horas este ano e ata 122 en 2028— e a posible actualización do complemento de produtividade variable a partir de 2027. Tamén se pactaron melloras no cómputo da xornada entre o persoal de PAC e centros de saúde e a equiparación da compensación dos sábados festivos cos criterios do persoal da Administración Xeral, o que dará dereito a días libres.
Un conflito con raíces e consecuencias inmediatas
Non é a primeira vez que a atención primaria galega vive episodios de tensión por plantilla insuficiente e cargas de traballo insostibles. Cómpre lembrar que a confluencia destas mobilizacións con folgas convocadas a nivel estatal en demanda dun estatuto marco para os médicos complicou aínda máis a situación. A protesta deixou ademais un rastro cuantificable: 69.182 consultas suspendidas en apenas quince días, unha cifra que obrigou ás partes a acelerar a mesa de diálogo.
As dificultades estruturais da sanidade en Galicia —envellecemento da plantilla, dificultade para cubrir prazas no rural e asimetrías entre áreas como Vigo, Ourense ou a Mariña lucense— son elementos que saíron á luz durante as negociacións. A promesa de suprimir a categoría de facultativo especialista de atención primaria (Feap) antes de 2029 e recoñecer o MIR como a vía única de especialización busca ordenar a carreira profesional, pero a súa execución requerirá planificación de prazas MIR, ofertas públicas de emprego e seguimento próximo por parte da Xunta e os colexios profesionais.
A curto prazo, a resposta cidadá é un factor a vixiar. Os pacientes que viron canceladas consultas agardan agora que as medidas se traduzan en maior continuidade asistencial. Os sindicatos e as plataformas veciñais seguirán moi atentos: un acordo sobre o papel non calma por completo a inquietude se non vai acompañado de médicos na plantilla e cambios visibles nos centros de saúde.
O urxente e o estrutural: que toca facer agora
O capítulo urxente e
