A Consellería de Sanidade e o sindicato médico O’Mega pecharon onte pola noite na sede da consellería en Santiago un acordo que pon fin a un paro de 17 días na atención primaria. O pacto, alcanzado sobre as 22.15 horas, fixa un teito diario de 30 pacientes por cupo e obriga á Xunta a activar medidas organizativas antes do 15 de xuño, coa previsión dunha implantación plena antes do 31 de outubro.
Os termos do acordo e como afectarán á asistencia
O paquete negociado pretende atallar a sobrecarga asistencial que levou ao sindicato a convocar a protesta o pasado 2 de marzo e que, segundo fontes do propio sistema, obrigou a suspender polo menos 69.182 consultas nos primeiros quince días de conflito. Ademais do límite de pacientes por día, o acordo prevé adaptar as axendas de pediatría, odontoloxía e farmacia para evitar «a sobrecarga asistencial» e garantir a atención de urxencia.
En materia de retribución e do tempo de traballo, a Consellería acepta unha redución progresiva das horas esixidas para cobrar a xornada complementaria: pasarán das actuais 160 horas a 140 este ano, cunha meta de 122 horas en 2028. Tamén se aborda a actualización do complemento variable de produtividade a partir de 2027 e mellórase o cómputo de incentivos nos puntos de atención continuada (PAC).
En materia de gardas, o compromiso inclúe a aprobación no segundo trimestre dun acordo de «voluntariedade» para que as gardas na primaria sexan voluntarias e, á vez, incentivadas. A Consellería anunciou tamén a creación de novas prazas nos PAC e a supresión da convocatoria de novas prazas de facultativo especialista en atención primaria (Feap), coa eliminación desa categoría prevista para finais de 2029. O pacto recoñece ademais o MIR como a vía única de especialización.
A protesta e a foto dunha tensión acumulada
O paro, que tivo adhesións dispares por áreas sanitarias, volveu poñer na axenda pública a fraxilidade do primeiro escalón do sistema sanitario galego. Segundo datos facilitados polo Sergas, durante a xornada do martes secundaron o paro 67 facultativos pola mañá e 15 pola tarde; o seguimento oscilou entre o 0,72% na área de Lugo, A Mariña e Monforte e o 5,3% na área de Vigo.
A capital olívica foi escenario de manifestacións previas —a imaxe que acompaña estas liñas procede precisamente dunha concentración de facultativos en Vigo— e simboliza a presión tanto en zonas urbanas como no rural: a precariedade de plantillas, a presión demográfica e a dispersión xeográfica son vellos coñecidos na comarca de A Mariña e en municipios como Monforte, onde as dificultades para cubrir gardas e prazas son máis agudas.
Antecedentes: da protesta local ao pulso co Estatuto Marco
Non é a primeira vez que a atención primaria galega entra en conflito. As convocatorias recentes confluiron ademais coas protestas a nivel estatal por un Estatuto Marco propio para os médicos; esa dobre presión tendeu un sistema xa castigado por anos de xubilacións, dificultades de substitución e un modelo organizativo que moitos profesionais consideran obsoleto.
Cómpre lembrar que as plantillas en Galicia envelécen a maior ritmo que a media española e que a dispersión do territorio obriga a solucións distintas ás das grandes cidades. Por iso, medidas como limitar os cupos diarios ou facer voluntarias e retribuídas as gardas son, sobre o papel, respostas dirixidas a frear a fuxida de profesionais e a facer máis sostible a atención no medi
