Tras negociacións que se prolongaron ata entrada a noite do martes na sede da Consellería en Santiago, a Xunta e o sindicato médico O’Mega alcanzaron un pacto que permite levantar a folga iniciada o 2 de marzo en centros de saúde e puntos de atención continuada (PAC). O acordo inclúe limitar a 30 o cupo máximo de pacientes por xornada en primaria, a obriga de adoptar medidas organizativas antes do 15 de xuño e a previsión de aplicar a medida plenamente antes do 31 de outubro. A protesta obrigou a suspender, segundo as contas da administración, arredor de 69.182 consultas en quince días.
Que recolle o pacto e como se negociou
A negociación arrancou o luns e intensificouse onte; a reunión reanudouse pola tarde e prolongouse ata pasadas as dez. Pola Xunta interviñeron responsables da Secretaría Xeral Técnica; por O’Mega, o comité estivo encabezado por Manuel Rodríguez Piñeiro. Segundo fontes presentes, houbo momentos de forte choque sobre cifras e calendario, seguidos de concesións mutuas para desbloquear o conflito.
O núcleo do acordo, máis aló do límite de cupo, é un plan de medidas organizativas que a Consellería debe activar antes do 15 de xuño. A idea é que a redución de pacientes por consulta vaia acompañada de cambios nas axendas de pediatría, odontoloxía e farmacia, de modo que non se traslade a sobrecarga dun servizo a outro. O compromiso formaliza ademais un calendario para que a limitación sexa obrigatoria antes do 31 de outubro, coa garantía expresa de manter a asistencia sanitaria de emerxencia.
No terreo retributivo pactáronse axustes que afectan á xornada complementaria: o umbral de horas para cobrar ese complemento baixará de 160 a 140 este ano e quedarase fixado en 122 en 2028. Tamén se abriu a posibilidade de actualizar o complemento de produtividade variable a partir de 2027, unha medida que os sindicatos consideran tardía pero que a Xunta presenta como resposta ás reclamacións económicas do colectivo.
Gardas, prazas e a reordenación profesional
Outro bloque do acordo xira en torno ás gardas e ao modelo de especialización. A Consellería comprometeuse a sacar no segundo trimestre un marco de «voluntariedade» para as gardas en primaria, acompañado dun plan para crear novas prazas nos PAC. Ademais, pactouse non convocar novas prazas na categoría de facultativo especialista de atención primaria (Feap) coa intención de suprimir esa categoría a finais de 2029, recoñecendo o MIR como a única vía de especialización.
Eses cambios trazan un novo mapa profesional: a Xunta busca homoxeneizar a formación e ligar a retribución a indicadores como o número de tarxetas sanitarias xestionadas. Para moitos médicos, con todo, a cuestión central segue a ser a plantilla: sen contratacións suficientes e sen estabilidade, as melloras de organización e os incentivos poden quedar en remendos. Cómpre lembrar que atraer e reter médicos no rural galego esixe medidas integrais que inclúan vivenda, carreira profesional e condicións laborais.
A concreción na dotación orzamentaria será clave. Á falta de confirmación oficial sobre partidas específicas, o temor entre representantes sanitarios é que os prazos queden sobre o papel se non se acompasan con recursos humanos e materiais.
Impacto sobre a atención e o mapa da protesta
O seguimento da folga foi desigual: o Sergas rexistrou onte un 0,72% de adhesión na área de Lugo, A Mariña e Monforte e ata un 5,3% en Vigo; en total, 67 facultativos secundaron a folga pola mañá e 15
