Pódese evacuar unha cidade como Vigo ante grandes incendios?

# Incendios forestais en áreas urbanas: está Vigo preparada para unha evacuación masiva?

**A ameaza do lume na interface urbano-forestal obriga a repensar os protocolos de emerxencia nas cidades galegas**

O risco latente na periferia urbana

A xeografía de Vigo presenta unha particularidade que a fai especialmente vulnerable fronte aos incendios forestais: a estreita convivencia entre o tecido urbano e as masas forestais. As parroquias, moitas delas integradas no casco urbano, actúan como fronteira permeable entre o monte e a cidade. Esta configuración, que outorga á urbe olívica o seu característico verdor, convértese nun factor de risco cando as lapas se aproximan.

Non é un escenario hipotético nin afastado. No ano 2017, o denominado «domingo negro» deixou unha estela de destrución e puxo a proba a capacidade de resposta dos servizos de emerxencia. Aquela xornada, o lume procedente dos montes das parroquias adentrouse na cidade, obrigando a evacuar a varios centos de persoas. Un total de 200 cidadáns tiveron que ser realoxados mentres as lapas ameazaban con propagarse sen control. Aquel episodio, que moitos vigueses aínda recordan con inquedanza, demostrou que a urbe non é allea a esta ameaza.

A activación do nivel 2 de emerxencia

Cando un incendio forestal acada o nivel 2 de emerxencia, a situación vólvese crítica. Este nivel indica perigo extremo para os inmobles e pode conlevar a orde de abandono das vivendas. Noutras palabras, a prioridade absoluta pasa a ser a protección das persoas, por riba mesmo da loita contra o lume. A experiencia demostra que, nestes casos, a coordinación entre administracións e a rapidez na toma de decisións resultan determinantes.

Non obstante, a pregunta que subxace é se unha cidade como Vigo, con preto de 300.000 habitantes censados e unha ampla área periurbana, dispón dos recursos e a planificación necesarios para afrontar unha evacuación masiva. A loxística que implica mobilizar a decenas de miles de persoas, habilitar albergues temporais, garantir o transporte e coordinar os distintos corpos de seguridade e emerxencias é titánica.

Leccións doutras catástrofes

O maior incendio da historia de España, que obrigou a evacuar a 73.000 persoas en Madrid e outras provincias, constitúe un precedente que non pode ignorarse. Aquela operación, a máis grande destas características xamais realizada no país, puxo sobre a mesa tanto as capacidades como as carencias do sistema. A comparación con Vigo resulta inevitable: se na capital de España, cunha infraestrutura e uns recursos considerabelmente maiores, a evacuación supuxo un desafío maxusculo, que ocorrería nunha cidade con menos medios?

O verán pasado, Valdeorras converteuse na zona cero dos incendios en Galicia. As lapas arrasaron miles de hectáreas e obrigaron a desaloxar a numerosos veciños. Aquela experiencia demostrou que, malia os avances en prevención e extinción, a ameaza segue vixente e que a preparación da poboación civil é un factor clave.

Os primeiros intervinientes

Fronte a un incendio destas características, os primeiros en actuar son sempre os servizos municipais. A Policía Local e os bombeiros convértense na primeira liña de defensa. Son eles quen, en contacto directo cos responsables técnicos de seguridade, avalían a evolución do lume e determinan se resulta necesario proceder a evacuacións parciais ou totais. A súa capacidade de resposta nos primeiros minutos resulta crucial para evitar que a situação se descontrole.

Non obstante, cando o incendio supera a capacidade de extinción municipal, entran en xogo os medios autonómicos e estatais. A Xunta de Galicia activa entón os protocolos do Plan Especial de Protección Civil ante Emerxencias por Incendios Forestais en Galicia (PEIFOGA), que establece