Tania Mosquera Castro, investigadora, catalogou arredor de 190 motivos de arte rupestre en Cova Eirós, a cavidade arqueolóxica situada na parroquia de Cancelo, en Triacastela. O traballo, integrado na súa tese doutoral presentada o pasado luns na Universidade de Santiago de Compostela, achega nova luz sobre a cronoloxía e as técnicas destas manifestacións e amplía de xeito notable o inventario coñecido ata agora. A tese cualificouse con sobresaínte cum laude, o que subliña a relevancia científica do estudo para o coñecemento do arte parietal en Galicia. O achado reforza a singularidade de Cova Eirós como o único xacemento desta tipoloxía identificado na comunidade galega.
A tese, titulada «O arte parietal de Cova Eirós (Lugo, Galicia) e a súa integración no fenómeno gráfico paleolítico», recolle a prospección exhaustiva das paredes interiores da gruta e unha revisión sistemática dos traballos previos, entre eles un estudo de 2013. A investigación comezou en 2020 e, ademais de volver documentar motivos xa coñecidos, incorporou numerosos exemplares que non se describiran anteriormente, o que explica o aumento do catálogo ata aproximadamente 190 motivos. A base documental inclúe debuxos, fotogrametría e unha clasificación tipolóxica que permite comparar as pezas entre si e con outros conxuntos peninsulares. A presentación na Universidade de Santiago supuxo a difusión destes resultados ante a comunidade académica galega e española.
A maioría das representacións identificadas son de carácter non figurativo: trazos, liñas sinxelas e elementos abstractos que non reproducen directamente figuras animais ou humanas. Dentro dese conxunto aparecen tamén signos, formas recorrentes que se repiten en distintos puntos da cavidade e que poderían responder a códigos ou convencións gráficas. Unha parte menor do repertorio está adicada a zooformos; Mosquera recolle menos de vinte figuras con aspecto animal, algunhas representadas de forma bastante completa e outras fragmentarias, onde só emergen cabezas, a liña do lombo ou as extremidades. De forma excepcional localizáronse un par de antropomorfos, representacións humanas que completan a variedade iconográfica do xacemento.
O estudo presta especial atención ás técnicas empregadas na execución deses motivos, diferenciando entre pintura e gravado e detallando as modalidades observadas. No apartado pictórico aparecen pigmentos negros a partir de carbón e outras mesturas, aplicados nalgúns casos cos dedos, o que deixa pegadas táctiles e direccionais na superficie. No caso dos gravados, a autora documenta fendeduras realizadas con burís líticos que raspan a parede e tamén incisións producidas cos dedos en zonas de composición máis arxilosa. A combinación de procedementos achega información sobre o repertorio técnico dispoñible para os grupos que ocuparon a cavidade.
A cronoloxía que propón a investigadora sitúa a maioría dos motivos en momentos finais do Paleolítico superior, concretamente en fases de peche do Magdaleniense e no tránsito cara ao Aziliense. Esta datación, apoiada en criterios estilísticos e técnicos, permite integrar Cova Eirós na secuencia rexional do arte rupestre peninsular e abre a porta a correlacións con niveis arqueolóxicos e faunísticos do contorno. Estabelecer ese marco temporal é clave para entender a relación entre as prácticas gráficas e os cambios culturais que se produciron na península ao final do Pleistoceno.
Un dos argumentos máis salientables da tese é a existencia de paralelismos formais con xacementos situados a decenas ou mesmo centos de quilómetros de distancia. Mosquera sinala coincidencias en determinados motivos e solucións gráficas que se observan en cavidades ubicadas a 100, 200 quilómetros ou máis, o que suxire a circulación
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.