Un equipo internacional de investigadores identificou unha vía pola que o envellecemento do aparello dixestivo pode provocar perda de memoria, segundo un estudo publicado o 11 de marzo de 2026 na revista Nature e recollido por EFE desde Madrid. En experimentos con ratos, os científicos acharon que a inflamación intestinal e os cambios na microbiota alteran a comunicación co cerebro a través do nervo vago, o que contribúe ao deterioro cognitivo. Ao restaurar a actividade dese nervio en animais vellos, lograron recuperar funcións mnésticas similares ás dos individuos novos, o que abre a porta a novas estratexias terapéuticas.
Os autores describen un proceso en tres etapas que precede á perda de memoria: primeiro, o envellecemento do intestino vai acompañado de cambios microbianos e metabólicos; segundo, as células mieloides intestinais detectan esas alteracións e desencadean unha resposta inflamatoria; e terceiro, esa inflamación prexudica a transmisión de sinais desde o intestino ao cerebro mediante o nervo vago. Esa cadea de acontecementos ofrece unha explicación biolóxica de por que persoas da mesma idade poden amosar graos moi distintos de deterioro cognitivo.
Para poñer a proba a súa hipótese sobre a influencia da microbiota no envellecemento cerebral, os investigadores cohabitaron ratos novos —de dous meses— con ratos maiores —de 18 meses—. Ao compartir o mesmo entorno e, por conseguinte, a microbiota fecal, os animais novos adquiriron un perfil microbiano semellante ao dos vellos e, con iso, comezaron a amosar cambios comportamentais e cognitivos. As análises posteriores confirmaron que a transferencia de microbiota viña acompañada de marcadores de inflamación intestinal e de alteracións na comunicación intestinal-cerebral.
Un achado decisivo foi que a reactivación do nervo vago restablecía a función da memoria en ratos envellecidos ata niveis comparables aos de exemplares novos. Os autores empregaron técnicas de estimulación para reactivar ese eixe nervioso e observaron melloras sostidas en probas de memoria espacial e de recoñecemento. Estes resultados suxiren que, polo menos en modelos animais, é posible reparar a disfunción cognitiva asociada ao envellecemento intestinal.
En palabras de Christoph Thaiss, investigador do Arc Institute for Research en California e coautor do estudo, a esperanza é que estes achados «poidan trasladarse á clínica para combater o deterioro cognitivo relacionado coa idade nas persoas». Thaiss pon a investigación en perspectiva lembrando que a estimulación do nervo vago xa está aprobada en varios países para o tratamento de patoloxías como a epilepsia, o que facilita explorar a súa aplicación en trastornos cognitivos.
O traballo subliña o papel do sistema inmunitario intestinal como mediador entre os cambios microbianos e o cerebro: as células mieloides actúan como detectores das alteracións ambientais e metabolómicas e poden, ao activarse de forma crónica, promover unha sinal inflamatoria que interfira coa comunicación vagal. Esa interacción entre microbiota, inmunidade e eixe intestino-cerebro achega unha peza máis ao rompecabezas do envellecemento cognitivo e suxire novos biomarcadores potenciais.
Non obstante, os autores do estudo advirten de varias limitacións antes de trasladar as conclusións a humanos. Os modelos murinos simplifican a complexidade da microbiota e do sistema nervioso humano, e factores como a dieta, o estilo de vida e as comorbilidades inflúen de forma notable no envellecemento. Ademais, a estimulación do nervo vago en persoas require avaliación coidada de doses, vías de administración e posibles efectos adversos en ensaios clínicos controlados.
No contexto máis amplo da investigación sobre o envellecemento, este achado engade interé
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.