Unha pensión extra para unha funcionaria de Ourense por traballar nun "edificio enfermo" da Xunta

Un tribunal recoñece que a invalidez permanente dunha traballadora pública destinada na Xefatura Territorial de Política Social en Ourense foi causada polas condicións do centro onde prestaba servizo. A resolución ábrelle a porta a unha xubilación con condicións económicas máis favorables que as que a Administración lle outorgara nun primeiro momento.

O que di a sentenza

Ninguén discute xa a relación causal. A Sala do Contencioso-Administrativo, Sección Segunda, do Tribunal Superior de Xustiza de Madrid determinou que a incapacidade permanente total desta funcionaria é consecuencia directa das condicións do seu posto de traballo. E faino cualificando o ocorrido como un acto de servizo.

Ese detalle non é menor. Ao equiparar a situación a un accidente laboral ou unha enfermidade profesional, a sentenza habilita unha contraprestación económica superior á pensión ordinaria. A traballadora, funcionaria do Estado pero destinada na Administración autonómica galega, quedará así mellor amparada economicamente tras anos de litixio.

Un centro que arrastra serias dúbidas sanitarias

A orixe do conflito está nas dependencias do Servizo de Dependencia e Autonomía Persoal en Ourense, un inmoble que se deu en chamar edificio enfermo. Convén recordar que este tipo de situacións —síndrome do edificio enfermo, na terminoloxía técnica— asócianse a deficiencias na ventilación, humidades ou presenza de contaminantes que afectan de forma acumulativa a quen pasan alí longas xornadas.

No seu caso concreto, o cadro clínico derivou no diagnóstico dunha Síndrome de Sensibilidade Química Múltiple (SQM) en grao IV —o nivel máis grave desta enfermidade—, asociada ademais a unha síndrome de fatiga crónica. Trátase dunha patoloxía aínda pouco coñecida e de sintomatoloxía a miúdo invisible, que obriga á afectada a evitar o contacto con substancias químicas presentes en produtos tan cotiáns como xabóns, deterxentes ou colonias.

A ninguén se lle escapa que o asunto trascende o caso concreto. Cando un tribunal sitúa a incapacidade dunha traballadora pública no plano do acto de servizo, está sinalando directamente as condicións nas que a Administración mantivo o seu persoal. A cifra de anos que pode tardar en recoñecerse este tipo de dano, fronte a como de áxil resulta dar a alta laboral, fala por si só.

As consecuencias para a Administración

A sentenza obriga a revisar as condicións económicas da xubilación da afectada. O relevante, máis aló do caso individual, é o precedente: abre a porta a que outros empregados públicos que pasaran polas mesmas dependencias poidan reclamar tratamentos similares se acreditan danos derivados do seu posto.

Para a Administración autonómica, a sentenza chega como un aviso sobre a xestión dos seus inmóbiles. Manter traballadores en centros con condicións cuestionadas ten, tarde ou cedo, un custo —non só económico— que as sentenzas poñen sobre a mesa con nomes borrados pero con feitos moi concretos.

Un problema que pede prevención, non sentenzas

O certo é que os litixios chegan cando a prevención fallou. Inspeccións periódicas, protocolos de actuación ante queixas do persoal e actuacións rápidas sobre a salubridade dos centros terían evitado, probablemente, chegar ata aquí. Que a reparación chegue por vía xudicial, anos despois, di pouco dos mecanismos internos de vixianza das condicións laborais.

Fica agora saber se a Administración revisará o resto dos seus inmóbiles sinalados e se outros traballadores afectados seguirán o camiño xudicial aberto. Cantos edificios públicos da comunidade acumulan queixas similares sen que ninguén actúe ata que unha sentenza os obriga? A pregunta, despois desta sentenza, dificilmente poderá quedar sen resposta.

Nota da redacción: esta información actualizouse o 8 de setembro de 2026 para precisar o diagnóstico da traballadora afectada —Síndrome de Sensibilidade Química Múltiple (SQM)—, co fin de dar visibilidade a unha enfermidade pouco coñecida. Agradecemos aos nosos lectores as observacións recibidas.