Galicia arrancou 2026 cun revés demográfico que non pasa desapercibido: xaneiro foi o peor inicio de ano en nacementos dentro da serie mensual que manexa o Instituto Nacional de Estadística, e na práctica a comunidade achegou apenas 1 de cada 26 nacementos rexistrados no conxunto de España. As provincias do interior —Ourense e Lugo— non alcanzaron as 5 novas vidas ao día, unha constatación máis da profunda asimetría territorial que sofre a comunidade.
Unha freada á recuperación recente
Despois de sete meses consecutivos de repunte nos alumamentos, a tendencia invertéronse con crudeza en xaneiro. As cifras oficiais amosan un descenso que rompe a senda de mellora que comezaran a detectar demógrafos e responsábeis sanitarios. Non se trata só dunha variación puntual: a caída reafirma unha traxectoria de natalidade baixa e de marcado envellecemento que condiciona a vida de moitas comarcas galegas.
As diferenzas internas son notables. As áreas metropolitanas de Vigo e A Coruña concentran unha parte importante da poboación nova e dos servizos que atraen ás familias; con todo, no interior as taxas de natalidade son moito máis baixas. En comarcas de Ourense e Lugo, a media diaria quedou por debaixo das cinco inscricións de nacemento, o que se traduce en meses enteiros en que varios concellos non rexistran partos.
“Alárgase o período de incerteza laboral e as parellas non se plantexan ter fillos ata asentarse”, explica unha matrona da área sanitaria de Ourense que prefire non identificarse.
Aquel testemuño resume unha causa recurrente: a decisión de aprazar a maternidade por motivos laborais e económicos. O atraso na idade da primeira maternidade, unido á emigración de poboación nova, explica en boa medida a caída. Ademais, a precariedade laboral e a falta de vivenda accesíbel en núcleos intermedios empurran a moitos a buscar oportunidades fóra de Galicia.
Raíces históricas e efectos sobre o territorio
O declive demográfico en Galicia non xorde do nada. O éxodo rural das últimas décadas, a diminución sostida da fecundidade desde os anos oitenta e o progresivo envellecemento da poboación deixaron un mapa poboacional fragmentado. As consecuencias son prácticas: colexios con aulas baleiras, consultorios médicos con menos afluencia e unha rede de servizos que se reaxusta á baixa en función da demanda.
En concellos da Terra Chá, A Ulloa ou a montaña ourensá, xa se perciben efectos tangibles: peches de liñas escolares, redución de horarios en centros de saúde e menor oferta de transporte público. Os alcaldes destes territorios insisten en que o problema é estrutural. Sen nenos que garantan a continuidade dos servizos, a viabilidade dalgúns pobos queda en entredito e aliméntase un círculo difícil de romper.
As diferenzas dentro de Galicia tamén teñen lectura económica. Mentres que as rías conservan tecido industrial e turístico que atrae emprego, o interior sofre a deslocalización e o peche de explotacións agrícolas a pequena escala. Esa perda de tecido produtivo reduce as opcións de emprego local e agrava a emigración da mocidade, co consecuente efecto sobre os nacementos.
Reaccións políticas e medidas sobre a mesa
A cuestión demográfica leva tempo na axenda autonómica. A Xunta puxo en marcha axudas directas á natalidade, bonos para gardarías e programas de conciliación, pero desde distintos sectores recoñécese que os incentivos puntuais non alcanzan. Fontes do Goberno galego sosteñen que fan falta políticas integradas que combinen emprego estable, vivenda accesíbel e servizos de proximidade para que a decisión de ter fillos deixe de ser unha apue
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.