22 lugares de culto evanxélico en Ourense: a inmigración transforma o mapa relixioso

O protestantismo atravesa en Ourense un dos seus mellores momentos. O Observatorio da Relixión atribúe á cidade e maila súa contorna ata catro expresións desa fe, con 22 lugares de culto evanxélico á cabeza. Detrás do auxe hai un motor identificable: as vagas migratorias das últimas décadas, moi en especial a latinoamericana.

Catro ramas e un mesmo caudal

Vinte e dous espazos de culto evanxélico repartidos, na súa maioría, pola capital. A cifra procede do Observatorio da Relixión, que debuxa un mapa aínda máis amplo: xunto ás igrexas evanxélicas —a familia máis numerosa— conviven comunidades adventistas, presenza mormona e un salón do Reino das Testemuñas de Xehová, á marxe dos matices doutrinais que separan a unhas e outras. Catro correntes distintas, un mesmo fenómeno de fondo: o cristianismo non católico deixou de ser unha rareza para se instalar na paisaxe ourensá.

Non é menor o dato da profundidade temporal deste crecemento. Os templos evanxélicos cuadruplicáronse en Ourense ao longo das últimas décadas, de modo que o presente florece sobre un terreo abonado desde hai tempo. E aínda queda unha capa menos visible: grupos pequenos, sen rexistrar, que alugan cafeterías para se reuniren e rezar. O fenómeno, en suma, excede calquera censo oficial. Demasiado caudal para o chamar regato.

O motor chega de Latinoamérica

Quen pastorea unha das congregacións evanxélicas da cidade teno claro, e non é un observador calquera: é fillo de misioneiros arxentinos, criado nesa tradición. Ao seu xuño, o crecemento está directamente ligado á chegada de persoas de fóra, dos inmigrantes. A súa estimación cotiá é elocuente: arredor dun de cada cinco latinoamericanos cos que se cruza profesa a fe evanxélica.

A ninguén se lle escapa que a comunidade latinoamericana transformou Ourense nos últimos anos. Barrios, comercios, residencias de maiores e servizos da capital apóianse hoxe en boa medida en traballadores chegados de América. Con eles viñeron tamén as súas maneiras de entender o sagrado: cultos participativos, música, comunidades que funcionan como espazos de pertenza para quen aterra sen redes familiares ás costas. A igrexa, neste universo, é moito máis que un templo. É un punto de apoio.

Da excepción á paisaxe cotiá

Convén recordar canto cambiou o marco. A España do século XX reservou ao protestantismo unha existencia discreta, case subterránea, e só a Lei Orgánica de Liberdade Relixiosa de 1980 —xunto aos acordos de cooperación que o Estado asinou en 1992 coas confesións evanxélica, xudía e musulmá— consolidou o pluralismo relixioso como realidade xurídica e social. Galicia, de matriz católica compacta, chegou tarde a esa diversidade. Agora recupéraa a gran velocidade.

O pasado xuño ofreceu unha imaxe desa nova normalidade: o Consello de Igrexas Evanxélicas celebrou un acto de oración conxunta no que varias comunidades compartiron teito e pregaria. Xestos así, impensables hai unha xeración, din moito dunha fe que xa non se vive de portas para dentro. Hai, ademais, certa ironía histórica: a Galicia que durante máis dun século exportou emigrantes sabe ben o que é chegar a un país alleo. Agora tócalle o papel inverso, e exérceo tamén no terreo das crenzas. Non parece casualidade que o empuxe evanxélico chegue xusto cando a cidade máis se mestiza.