Actualidade: 'animais', de Julio Izquierdo: na España Despoboada

A actualidade informativa vese marcada por ‘animais’, julio izquierdo: en España, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual.

As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.

O universo literario de Julio Izquierdo

Os detalles que emerxeron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada.

Á vella usanza, comprometido unicamente coa súa obra e ás costas do mercado, sopesando e aquilatando cada palabra, afinando coa calma tenaz a súa prosa, o narrador soriano Julio Izquierdo vai entregándonos, de tanto en tanto, algúns froitos do seu traballo.

Máis que de tanto en tanto, de moito en moito, pois debutou hai un cuarto de século, nos albores do XXI, cun volume de relatos insólitos e impactantes: ‘Os fillos secos’.

Doce anos despois, deu á imprenta ‘Boa Morte’, outro ramillete de contos, non menos orixinais e espléndidos, cos que foi finalista do premio da Crítica rexional.

E agora, estrea, baixo o selo da editorial vallisoletana Páramo, na narrativa longa con ‘Animales’, que amplifica e desenvolve o universo ficcional do libro anterior, un espazo que, ao xeito de Yoknapatawpha, o impronunciable condado de William Faulkner, un dos moitos referentes literarios de Izquierdo, sen dúbida, posteriormente emulado por autores sobre todo sudamericanos, como a Santa María de Juan Carlos Onetti, e, entre nós, a Rexión de Juan Benet ou a Celama de Luis Mateo Diez, acaba protagonizando de xeito soterrado, máis aló da clásica función como pano de fondo, a novela.

No seu caso, o lugar que levantou, Boa Morte, «un pobo sen xente, case todo un montón de casas caídas», correspóndese, a pesares do efecto de estrañamento do nome, que afecta tamén ao de algúns personaxes, coa tan traída e levada, ultimamente, desde o exitoso ensaio de Sergio del Molino, ‘España vacía’, en concreto coa vella Castela despoboada, chana, cerealista, de secano, con trazos propios do Campo de Gómara, non en balde o novelista é natural de Candilichera, onde se crio e aínda pasa tempadas, polo que coñece de primeira man, ao detalle, a vida rural, desde mediados do século pasado ata hoxe e nola evidencia, sen rastro de costumbrismo aldeán ou de bucolismo falsario, pormenorizada, a partir dun detallismo exquisito, abrumador, cun verismo e unha viveza soberbios.

E o mesmo se pode dicir de Refugio, «pobo grandecito», trasunto da capital soriana, onde reside, no inverno sobre todo, a maioría da poboación agraria, exemplo igualmente de «a mesquindade do pequeno».

Personaxes e animais na novela

A capacidade narrativa de Izquierdo, e non creo que o meu paisanaxe me incline nin me cega, moi ao contrario, diría que me refrena nos meus xuízos de valor, sempre me pareceu portentosa.

Con que axustada precisión, ademais, dispón a trama, de corte cinematográfico, circular, asentada nos flashbacks, con algunha prolepse no eixe temporal, saltos moi calculados e accións narradas en paralelo, a moitos anos de distancia, arredor dos personaxes principais, respecto ás sagas de toda a vida de Boa Morte, abordadas xa nos contos precedentes, os Ázimo e os Átikus, cuxa xenealoxía antagónica, unida ao seu carácter como destino, proxéctase por contraste de xeito maxistral, sen recorrer nunca a ideoloxías ou maniqueísmos.

Algúns como Uru ou o seu avó Aníbal, así como varios membros da familia Átikus, reaparecen na novela.

Como esquecer aos avós Clementa e Sérvulo, o seu inesperado e memorable coito que entrev