Nun desenvolvemento que está a captar a atención de expertos e cidadáns por igual, primeiro atlas da desertificación en España. Esta situación, que se desenvolve nun contexto de crecente interese mediático, promete ter implicacións significativas para diversos sectores da sociedade.
Un fenómeno complexo e crecente
Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. A desertificación é un proceso de degradación das terras de zonas áridas, semiáridas e subhúmedas secas resultante de factores como as variacións climáticas e as actividades humanas, segundo a Convención das Nacións Unidas de Loita contra a Desertificación.
Esta definición, vinculante para os Estados asinantes, implica unha diminución irreversible da produtividade dos ecosistemas terrestres por sobreexplotación ou xestión inadecuada. A Convención establece que combater a desertificación comprende previr e reducir a degradación, rehabilitar terras afectadas e recuperar áreas desertificadas, así como mitigar os efectos da seca mediante previsións e redución da vulnerabilidade.
Ademais, define conceptos esenciais como terra, degradación e zonas afectadas, que abarcan sistemas bioproductivos e procesos ecolóxicos en rexións con baixa relación entre precipitación e evapotranspiración. Neste contexto, o novo Atlas da Desertificación de España ofrece unha visión detallada do alcance e da evolución deste fenómeno no noso territorio.
O Atlas: metodoloxía e achados
Un proxecto coordinado polos investigadores Jorge Olcina Cantos, catedrático de Análise Xeográfica Rexional da Universidade de Alicante, e Jaime Martínez Valderrama, científico da Estación Experimental de Zonas Áridas do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC).
Ambos investigadores deixaban claro que a desertificación é un dos principais problemas medioambientais de España e que «a súa gravidade e extensión non deixan de aumentar a causa do cambio climático e do uso insostible dos recursos naturais». Por este motivo, sinalan que «cartografar este complexo proceso e as diversas variables implicadas é o primeiro paso para deseñar solucións efectivas».
Este proxecto, denominado Atlas, ten a súa orixe na publicación en 2018 do Atlas Mundial da Desertificación, un traballo que evitou deliberadamente incluír cartografía global ou rexional ao considerar a comunidade científica que as metodoloxías existentes entón non permitían abordar o problema con rigor. Esta decisión abriu un espazo para a investigación e xerou unha necesidade política.
En resposta, o Goberno de España, ao aprobar a súa Estratexia Nacional de Loita contra a Desertificación, asumiu o compromiso de elaborar novos mapas que substituíran aos xa obsoletos. Jorge Olcina e Jaime Martínez explican que «con estes antecedentes o proxecto Atlas recopilou información sobre os múltiples aspectos relacionados co problema, consultamos a opinión de máis de 40 expertos e elaboramos unha metodoloxía vangardista para sortear os problemas cartográficos esgrimidos polo AMD».
De acordo con esta definición da Convención das Nacións Unidas de Loita contra a Desertificación, subliñada polos coordinadores do estudo, estruturouse o Atlas da desertificación de España en tres partes: Mapas para entender a desertificación, mapa de desertificación de España e casos de estudo. O Atlas reúne 66 mapas sobre seis temas relacionados coa desertificación: clima, auga, solo, cobertura forestal, biodiversidade e sociedade.
Os coordinadores detallan que «A maior parte son mapas xa existentes e o valor engadido ha s
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.