Un incendio na parroquia de Xurenzás puido volver a poñer sobre a mesa unha pregunta incómoda para as administracións: ¿estamos protexendo as vías ou sementando o risco? O sinistro, que mantén en vilo aos veciños, obrigou a paralizar o tráfico ferroviario entre Ourense e Santiago, pero a conversa que provocou vai moito máis aló das chamas.
O fume que o luns se elevou sobre o municipio ourensano de Boborás non só trouxe consigo o temor ás chamas, senón unha sombra de sospeita que apunta directamente ao estado das infraestruturas ferroviarias. Mentres os equipos de extinción traballan sen descanso para controlar o lume declarado na parroquia de Xurenzás, a principal hipótese que barallan as autoridades sitúa a orixe do sinistro no paso dun tren. Un feito que, de confirmarse, non sería un incidente aislado, senón o síntoma dun problema crónico que resurge cada verán.
Unha hipótese con antecedentes
A posibilidade de que unha faísca dun convoy ferroviario provocara o desastre non é nova. De feito, a memoria institucional conserva un capítulo incómodo: a Audiencia Nacional xa condenou en 2022 á empresa gestora da rede pola súa responsabilidade en incendios forestais orixinados en condicións similares. Esa sentenza, que puido negro sobre branco a falta de limpeza nos marxes das vías, parece non ter sido suficiente para evitar que a historia se repita.
A voz da alcaldesa de Boborás, Patricia Torres, elevouse con forza para denunciar o que considera un «risgo permanente». Nun comunicado difundido nas redes sociais, a regidora non dudou en señalar ao Ministerio de Transportes e á empresa ferroviaria como responsables dunha situación que califica de «abandono e falta de mantemento». As súas palabras non son unha simple queixa veciña; son unha chamada de atención que lembra que a prevención de incendios non só se xoga nos montes, senón tamén nos arxenes das infraestruturas que cruzan o territorio galego.
«Non podemos seguir vivindo con esta ameaza constante nin poñer en perigo ás persoas, as vivendas e o noso patrimonio natural pola inacción doutras administracións», afirmou a mandataria municipal, nun mensaxe que transcende o local para converterse nunha advertencia rexional.
O operativo de emerxencia e o corte ferroviario
Mentre o debate político se aviva, no terreo a loita contra o lume é inmediata e tangible. O incendio, que se declarou a media tarde, mantén mobilizado un amplo dispositivo de extinción. Dous avións, un helicóptero, dúas motobombas, tres brigadas e un axente forestal traballan coordinados para evitar que as chamas se estendan a zonas residenciais ou de alto valor ecolóxico. Polo momento, a Consellería do Medio Rural non ofrecera unha estimación oficial da superficie calcinada, o que deixa un halo de incertitude sobre a magnitude real do dano.
A consecuencia máis inmediata para a cidadanía foi a interrupción da circulación ferroviaria no tramo de ancho convencional entre O Carballiño e O Irixo, afectando aos servizos que conectan Ourense con Santiago de Compostela. Para paliar as molestias aos viaxeiros, habilitouse un plan alternativo de transporte por carretera, unha solución que, aínda que necesaria, evidencia a fragilidade dunha liña que, en momentos de crise, convértese nun cuello de botella para a mobilidade de miles de persoas.
O risco da normalización
O que ocorre en Boborás non é un feito illado no contexto galego. Cada tempada de incendios, a relación entre as vías do tren e o lume reaparece nos titulares. A herba que crece sen control nos taludes, a falta de mantemento en zonas sensibles e o roce metálico converten as infraestruturas en focos de risco. A normalización destes sucesos é o verdadeiro perigo que agora mesmo ameaza á comunidade.
