Un incendio na parroquia de Xurenzás volveu pór sobre a mesa unha pregunta incómoda para as administracións: estamos a protexer as vías ou a sementar o risco? O sinistro, que mantén en vilo os veciños, obrigou a paralizar o tráfico ferroviario entre Ourense e Santiago, mais a conversa que xerou vai moito máis alá das lapas.
O fume que o luns se elevou sobre o concello ourensán de Boborás non só trouxo consigo o temor ás lapas, senón unha sombra de sospeita que apunta directamente ao estado das infraestruturas ferroviarias. Mentres os equipos de extinción traballan sen descanso para controlar o lume declarado na parroquia de Xurenzás, a principal hipótese que manexan as autoridades sitúa a orixe do sinistro no paso dun tren. Un feito que, de confirmarse, non sería un incidente illado, senón o síntoma dun problema crónico que resurge cada verán.
Unha hipótese con antecedentes
A posibilidade de que unha faísca dun convoi ferroviario provocase o desastre non é nova. De feito, a memoria institucional garda un capítulo incómodo: a Audiencia Nacional xa condenou en 2022 á empresa xestora da rede pola súa responsabilidade en incendios forestais orixinados en condicións similares. Aquela sentenza, que puxo negro sobre branco a falta de limpeza nas marxes das vías, parece non ter sido abonda para evitar que a historia se repita.
A voz da alcaldesa de Boborás, Patricia Torres, alzouse con forza para denunciar o que considera un «risco permanente». Nun comunicado difundido en redes sociais, a rexedora non dubidou en sinalar ao Ministerio de Transportes e á empresa ferroviaria como responsables dunha situación que cualifica de «abandono e falta de mantemento». As súas palabras non son unha simple queixa veciñal; son un chamamento de atención que lembra que a prevención de incendios non só se xoga nos montes, senón tamén nos beirís das infraestruturas que cruzan o territorio galego.
«Non podemos seguir vivindo con esta ameaza constante nin poñer en perigo ás persoas, as vivendas e o noso patrimonio natural pola inacción doutras administracións», afirmou a mandataria municipal, nunha mensaxe que transcende o local para converterse nunha advertencia rexional.
O dispositivo de emerxencia e o corte ferroviario
Mentres o debate político se acende, no terreo a loita contra o lume é inmediata e tanxíbel. O incendio, que se declarou a media tarde, mantén mobilizado un amplo dispositivo de extinción. Dous avións, un helicóptero, dúas motobombas, tres brigadas e un axente forestal traballan coordinados para evitar que as lapas se estendan a zonas residenciais ou de alto valor ecolóxico. Polo de agora, a Consellería do Medio Rural non ofreceu unha estimación oficial da superficie calcinada, o que deixa un halo de incerteza sobre a magnitude real do dano.
A consecuencia máis inmediata para a cidadanía foi a interrupción da circulación ferroviaria no tramo de largo convencional entre O Carballiño e O Irixo, afectando aos servizos que conectan Ourense con Santiago de Compostela. Para paliar as moléstias aos viaxeiros, habilitouse un plan alternativo de transporte por estrada, unha solución que, aínda que necesaria, evidencia a fraxilidade dunha liña que, en momentos de crise, se converte nun estrangulamento para a mobilidade de milleiros de persoas.
O risco da normalización
O que ocorre en Boborás non é un feito illado no contexto galego. Cada tempad