Bruxelas leva a España ante o TJUE polas augas residuais: seis puntos críticos en Galicia

A Comisión Europea volveu a apertar as porcas a España en materia de depuración de augas. Desta volta, a ameaza de multa chega polo incumprimento da directiva de augas residuais urbanas, e Galicia aparece sinalada con polo menos seis localidades onde os sistemas de saneamento non cumpren cos estándares exixidos. A Xunta, con todo, discrepa abertamente co diagnóstico de Bruxelas e asegura que os problemas xa están resoltos ou en vías de solución. O conflito, enquistado desde hai anos, volve poñer sobre a mesa unha asignatura pendente que afecta á calidade da auga e ao medio ambiente.

A denuncia, presentada ante o Tribunal de Xustiza da Unión Europea a finais de abril, identifica 114 puntos de incumprimento en toda España. Galicia non está soa neste expediente, pero si figura con varios focos que preocupan ás autoridades comunitarias. Mentres tanto, o Goberno galego insiste en que os datos non reflicten a realidade actual e que os investimentos realizados nos últimos anos corrixiron boa parte das deficiencias. Quen ten razón? Os prazos xudiciais dirano.

Un expediente que vén de lonxe

Non é a primeira vez que Bruxelas chama a atención a España por este motivo. A directiva sobre tratamento de augas residuais urbanas, vixente desde 1991, esixe que todas as aglomeracións de máis de 2.000 habitantes dispoñan de sistemas de recollida e tratamento axeitados. O prazo límite para cumprir cos requisitos máis estritos expirou hai máis dunha década. Desde entón, a Comisión foi acumulando expedientes e sentenzas condenatorias. Agora, o paso seguinte é a imposición de sancións económicas.

Convén lembrar que a UE xa condenou a España en 2024 pola contaminación por nitratos en catro comunidades autónomas. Aquela sentenza non afectaba a Galicia, pero o novo procedemento si a acada de cheo. As autoridades europeas detectaron que, malia os avances, aínda hai núcleos urbanos onde as augas residuais non reciben o tratamento exixido. E a comunidade galega, coa súa extensa costa e unha densa rede de ríos, resulta especialmente sensible a este tipo de incumprimentos.

Os focos galegos: entre o diagnóstico e a realidade

A Comisión Europea identificou polo menos seis puntos críticos en Galicia onde os sistemas de depuración non cumpren coa normativa. Aínda que a Xunta non detalla publicamente a lista completa —algo que xera suspicacias entre os grupos ecoloxistas—, fontes do sector apuntan a que se trata de instalacións que arrastran problemas crónicos de capacidade, mantemento ou deseño. Algunhas delas están en zonas costeiras de alta presión turística, onde o volume de augas residuais disparase no verán. Outras, en áreas rurais onde a dispersión da poboación encarece as solucións.

O certo é que o problema non é novo. Durante anos, numerosos concellos galegos estiveron baixo a lupa da UE por non cumprir coa directiva de depuración. Nalgúns casos, as estacións de tratamento funcionaron de forma intermitente ou con rendementos por debaixo do exixido. A Xunta, pola súa banda, investiu millóns de euros en modernizar infraestruturas, pero a xuízo de Bruxelas o esforzo non foi suficiente. Aí está a clave do desencontro: mentres a administración autonómica considera que os problemas están subsanados ou en vías de solución, a Comisión Europea sostén que os datos de control demostran o contrario.