A pegada imborrable do sismo na diáspora galega

Unha comunidade golpeada nas súas raíces

A catástrofe natural que sacudiu Venezuela o pasado 24 de xuño tivo un impacto devastador nun dos colectivos de emigrantes máis arraigados no país: a comunidade galega. A magnitude da traxedia, con máis de dúas mil duascentas vítimas mortais contabilizadas, alcanzou de cheo ás familias galegas asentadas na nación caribeña. Os listados oficiais, aínda en plena elaboración, xa recollen a confirmación de seis persoas de orixe galega entre os falecidos de nacionalidade española, unha cifra que as propias asociacións sobre o terreo temen que poida aumentar a medida que se complete a identificación dos corpos baixo os escombros.

A diáspora galega en Venezuela, estimada en decenas de miles de persoas repartidas por todo o territorio, concentra unha parte moi significativa da súa poboación na área metropolitana de Caracas e no estado de Miranda. Precisamente esas rexións foron as que sufriron con maior crueza os embates do movemento telúrico. Esta concentración xeográfica, froito da historia migratoria do século XX, foi un factor determinante para que a colectividade galega se vise tan directamente golpeada pola catástrofe. O vínculo que une ambas as dúas beiras é tan forte que cada réplica do terremoto resoa con idéntica intensidade nas casas de Galicia.

A angustia dos desaparecidos

Máis alá das vítimas confirmadas, o peor pesadelo para esta comunidade transoceánica é a incerteza que rodea os 195 cidadáns españois que seguen en paradoiro descoñecido. Nos fogares galegos, a espera converteuse nunha lousa. A pregunta «alguén sabe algo de…?» repítese sen descanso nos grupos de familias e nas redes sociais das irmandades. O colapso das comunicacións nas zonas máis castigadas e o caos posterior ao sismo converten cada minuto de silencio nunha fonte de angustia insoportable. Detrás desa fría estatística hai fillos, pais e irmáns que non logran contactar cos seus. A tecnoloxía, a miúdo unha ponte, transformouse nun muro debido aos cortes eléctricos e de telefonía.

Mentres tanto, as autoridades consulares traballan a contrarreloxo para recompilar información, pero a magnitude do desastre desborda calquera capacidade loxística prevista. A esperanza de atopar superviventes mestúrase co temor máis absoluto, alongando unha agonía que xa dura demasiados días. Para a colectividade galega, cada novo listado de desaparecidos que se publica é un mazazo na boca do estómago.

Solidariedade que cruza o océano

Fronte á adversidade, a extensa rede asociativa da emigración galega en Venezuela saltou á acción como un só home. Os centros e irmandades, testemuñas mudas de décadas de historia compartida, transformáronse en puntos de información, refuxio e primeiros auxilios para os damnificados. Esta capilaridade social, tecida durante xeracións de esforzo colectivo, está demostrando unha capacidade de reacción que en moitos casos supera á das propias administracións públicas no terreo.

Non só ofrecen un teito ou un prato de comida, senón que se erixiron na principal canle de comunicación fiable entre as familias que esperan en Galicia e os superviventes en Venezuela. A solidariedade entre galegos, unha vez máis, demóstrase como un piar inquebrantable que sostén a comunidade nos momentos máis escuros. Son eles quen xestionan os listados de afectados, quen acompañan aos familiares na busca e quen canalizan a axuda económica e material que chega desde España.