Cocaína máis pura e reparto exprés: como cambiou o mercado da «fariña» en Santiago

Santiago rexistra niveis inéditos de presenza de cocaína nas augas residuais e, detrás desas cifras, hai un mercado que cambiou: máis oferta internacional, droga con maior concentración e unha loxística urbana que prioriza a rapidez e a discreción. En apenas uns anos a cadea que vai desde o campo andino ata as rúas compostelás cambiou de ritmo e de forma, con consecuencias visibles nos controis policiais e nos dispositivos municipais contra o menudeo.

Máis oferta, maior pureza e prezos ao por maior moi baixos

As unidades especializadas en estupefacientes sinalan que o punto de partida deste cambio é unha produción récord nos países andinos, coa Colombia á cabeza e superficies cultivadas que se contan por centenas de miles de hectáreas. Fontes policiais sitúan esa expansión en niveis que superan as cifras coñecidas ata fai pouco: falamos de crecementos que obrigaron aos cartéis a atopar novos mercados para colocar un excedente masivo.

O efecto económico traducíuse nunha caída pronunciada do prezo ao por maior en España. Onde a mediados da década pasada o quilo de cocaína pagábase por riba dos 40.000 euros, hoxe é habitual atopar partidas por debaixo dos 20.000 euros e, incluso, operacións arredor dos 15.000 euros. Ese abaratamento na orixe non se trasladou de forma proporcional ao consumidor final en Santiago.

A lóxica comercial que explican as fontes é clara: o maior volume reduce a necesidade de «cortar» a substancia para maximizar beneficios. Como resultado, a cocaína que chega ás rúas compostelás presenta niveis de pureza superiores aos de anos anteriores. Esa menor adulteración implica doses con máis principio activo por cada gramo, o que encarece tamén os indicadores de consumo medidos de forma indirecta, como as análises de augas.

«Non é só que haxa máis droga; o que cambia é a potencia do que se consume», aseguran axentes especializados.

Os estudos de residuos e os informes europeos confirmaron recentemente un aumento na detección de cocaína en Santiago, algo que na Policía interpretan como a suma de maior consumo e maior concentración de principio activo en cada dose.

O reparto exprés: motos, patinetes e menos rastro público

Na cidade, o patrón de distribución deu un xiro sensible. Atrás quedaron en moitos casos os puntos fixos e os narcopisos con actividade visible; no seu lugar impuxo un modelo de pedidos previos e entregas «exprés» que reduce a pegada do menudeo. Motocicletas, ciclomotores e incluso patinetes eléctricos utilízanse como plataformas de reparto que permiten unha mobilidade áxil por rúas estreitas e prazas cheas de xente.

A rapidez é a vantaxe principal para as redes: pedidos por mensaxería instantánea, rutas de entrega que mimetizan a loxística legal e a rotación constante de repartidores convérten a cidade nun mercado difícil de neutralizar mediante os métodos tradicionais. O barrio de Fontiñas, coñecido desde hai anos polos problemas asociados ao trapicheo, segue sendo un foco de actuación policial, pero os controis estacionarios compleméntanse agora con operativos móbiles e vixilancia sobre os puntos de encontro virtuais.

Ademais, a fragmentación do circuito —entregas a domicilio, uso de intermediarios ocasionais, operacións en horario nocturno— complica a trazabilidade e obriga ás forzas de seguridade a adaptar as súas estratexias: máis investigación dixital, máis traballo de rúa e unha coordinación constante coa Fiscalía e cos Xulgados para desartellar os eslabóns da cadea.